بهاران جدیدترین مطالب و اطلاعات وبسایتها و وبلاگهای فارسی

ادبی

آخرین پست های وبلاگ ادبی به صورت خودکار از بلاگ ادبی دریافت شده و با درج لینک مستقیم منبع آن در سایت مرجع نمایش داده شده است. در صورتیکه محتوای پست های نمایش داده شده نا مناسب و شایسته تذکر میباشد، بر روی لینک درخواست حذف کلیک نمائید تا از دسترس عموم خارج گردد.



غزل

درخواست حذف اطلاعات
                  جان  و دل من تا به سر موی  تو  بسته

بند است  به  مویی دل و  جان من خسته

                  با  تو همه ی پنجره ها   رو  به  خدا باز

بی تو  به خدا  پنجره  یعنی  درِ    بسته

                 در   قاب  دلم ع تو را  داشته   باشم

هر بار  ز نو  ساختم  این  قاب  ش ته

                 دریای  غمت  را   به  تمنا  زده    داند

در زورقی ازموج تو ای عشق ! نشسته

                 آن  گونه   هوایی   نشد    از دیدن  حوّا

آدم ،  که منم  از نفس  اینگونه  گسسته

                 من راهی  دیدار تو چون رود  به  دریا

خودمی رسم آ به تو چون قطره ی رَسته

                هرجا که رسد گنگی ِ این جاده ی بی لحن

جایی ست انالحقی  ولحنی ست خجسته


                       «بهرام باعزت»

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1397/07/23/post-138/غزل




تقدیم به انیمای زیبا که همواره دستش بر گردن احساس من است(قسمت دوم)

درخواست حذف اطلاعات

مثنوی آنیما

تقدیم به انیمای زیبا  که همواره دستش بر گردن احساس من است

قسمت دوم




 در میان  او  و  مـــــــــن  هـر آنچه  هست

محتوای  عاشقـــــــــی  را   خوانچه  هست

بر  ابدی عشق ما      پی   کــــه   برد

بی نیازان ِ ازل  مـــــــــــــــــــا  را  شمرد

از  همین رو  دعوت  از  ما  گشت و سور

جشنــــــــی   از  آئینه ها   در   برج ِ  نور

جشن   آئینه   کــــــه   جشنی   ایزدی ست

ایزدِ  عشق  آفـــــرین   را  سر  زدی ست!

عـــــــــــــارفان   و   سالکان   دور ِ  همند

که   در  این  حلقه  به دور از   هــر غمند

جشـــــــــــــــن   آئینه   تجلای   دل   است

ساحتِ   پروانه   و  شمع  و  گـــــل  است

لحظــــــــه ی  تردیدی ِ  سنگ  و  سبوست

لمحه ی  دریا  شدن  بر  قطـــــره   اوست

جوهر  جان  را  که خواهش، رستگی ست

جوهر  پنهـــــــــــــانی   از  پیوستگی ست

شعله ی  فانوسی  از  خـــــــــــــــود  آختن

شعبه ی  ققنوسی  از  خــــــــــــود  ساختن

جشـــــــــــــــن  آئینه  به   عاشق  ، باوری

کــــه   به   مهری   فتح    گردد   خاوری

بستری   بر  ریشه ی   جــــــان های  پاک

خــــاک  و  رُستنگاهی از  مستـی  و  تاک

چشــــــــــم   را  بالغگه ِ  تعویض ِ  پوست

یک  بلـــــــوغ ِ   خیره   بر   دیدار  دوست

دســــت  در   دســـــت  آنیما   با   نشــاط

کــــــوله ی  عشقی   سزای   این   صراط

راهی ِ  راهی  چو  پُر    معنا   شـــــــــدیم

آن   به   سر  رفتیم   و  نه   با   پا   شدیم

نخل ِ  قصه   گر  به   نقلی   پا  دهـــــــــد

لایق ِ  شیرینی اش   خـــــــرما   دهـــــــــد

ظن   مبادا   بر   قلم   کـــــــه   این  سخن

همچــــو  افسونی ست   از  یک   شیوه زن

کـــــــه  حدیثی  از  حضوری   مبهم  است

خلوتِ  حوای  جـــــــــــان   با   آدم   است

نیـم  روزه   اشتیاقـــــــــــــــــــی   رهسپار

منزل   مقصود   را   کــــــــــــرد   آشکار

گسترای   آبی   از   آن   ســـــــوی  عشق

صیت  زد  بر  جان  ما  چون  قوی  عشق

وه !  کــــــــــه   لحن این  صدا   آبی ترین

غیــــــر  او بشنیده ،  مــــــــــــرد ترین

پشــــــــــــت   دریاها  سپهری   گفته   بود

هســــــــت  شهری  از  «تجلی» ها   نمود

جشــــــــــــــن  آئینه   در این   شهر   کهن

بازتــــــــابِ   روح   بود   از   راح ِ   تن

عارفان  و عاشقان   از  هـــــــــــــر   دیار

غرق ِِ این   دریای   وحـــــــــدت   دُرّ وار

عقل  ، هی  دستش  چـــــراغی  می گرفت

از  خودِ  گم   تا  ســــــــراغی   می گرفت

کـــــــــــه خِـــرد  در  معرض  تبخیر  بود

بس  کــــــه   جوش  آورده  از  تدبیر  بود

سوز  و جان  بر  دورِ  شمع  دل   خموش

وز  می ِ  پروانگی  ســــــــــــــاغر  نیوش

ساغری  کـــــــــه  بر  جگر  می دوزد  او

سوز  و  جــــان  بر  یکدگر  می دوزد  او

چون سکـــــــــوتِ  مبهم ِ  صحـرا    و  باد

از  غبار ِ  جـــــــــــان  بر انگیزنده  ،  داد

یا   چـــــــــو   موج ِ   لحظه های   انتظار

ســــــــــــــــاحل   دل  می کند   بی زینهار

ســـــــــــــــــــــــاقیان ِ ساغر  ِ  باور  مدام

پُر کنند از خـُــــــــــم می ِ  ســرخی به جام

عــــــــــارفان  و عاشقان  در  راهِ    نوش

کـوله   پُر  از  مستی  و  خالی   ز  هوش

جام   را   بر   جـــــــــام   یکدیگر    زنند

پُر  طنین  از  پختگــــــــی  تا   سر   زنند

نرم  نرمک  پُر  شــــــــــــود   دشتِ  خیال

از  غــــــــزل هائی   پُر  از   خیل ِ غزال

شاعری  د ر  گوشه ای  لب   کـرده     تر

بلبلی   گــــــــــــوئی   نوائی   کرده    سر

بی دلان  جمعند  و  غــــوغائی  به   پاست

جشن  آئینه   به  غــــــــــــــوغا   انتهاست

عمق ِ  نامحـدودِ  اقیــــــــــــــــانوس  عشق

پروریده   این  چنین  قامـــــــــــوس ِ عشق

هر  غزل ، یوغی   به   یغمای  دل   است

یاغی اش  وه   کــه غزالی  خوشگل  است

این  چه   طوفانی  کــــه  بخشش  می کند!

ذره ی  جــــــــــان  را  درخشش  می کند!

بانگِ عصیان  می سراید  گــــــــر چه  او

هـــــــــــــــر  ابش  گنج  باشـــد  عینهو

شرحه   شرحه   لاجوردش    بی کـــــران

شرح  دریا  می کــــــــــــــند  با  آسمــــان

این   ترنم   نغمــــــــــــــــه ی   تنبور ِ دل

سنفونی ِ  سوز  و  ساز     و   شور    دل

قمــــــــــــــری ِ  اقلیم ِ  باران  را   نواست

هول ِ  قحط   و هجرتِ    ابر  و  عطاست

این  همای   وســــوسه   بر  دوش ِ  گوش

مژده ی  شاهی ِ دل    گــــــــــوید  خموش

قامـــــــــــــــــتِ   باور   از   این   آلالگی

آنچنان  سروین  کــــــــــه  سر  از  سالگی

شاعری   دیگـــــر  چو  ابری   از  عطش

ی   پُر  چشمـــــه اش   باریده    رَش

حـــــــــــــــال   دل  با  لحن ِ  بارانی ترین

می کند    شیرین    چـــــو   فرهادِ   حزین

در  سخــــــــن گفتن  ،   زبانـش  بی دریغ

فاتح ِ جان  می شــــــــــــد  از  تیزی ِ  تیغ

تابش  خــــــــــــــــــورشید  و  شالیزار  را

با   کلام   و  جان  به جا  می کــــــرد  ادا

در  گذرگاهی  کــــــــه   سودای  دل  است

می شـــــد  از  آن   لحن ، راه  غبن  بست

حافظ   و   سعـــدی   و  جامی    و   همام

مولـــــــــــوی   و   صائب   و   ابن حسام

هـــــاتف  و  عطار   و  خواجو  ،  انوری




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1397/04/25/post-131/تقدیم-به-انیمای-زیبا-که-همواره-دستش-بر-گردن-احساس-من-است-قسمت-دوم-




تقدیم به انیمای زیبا که همواره دستش بر گردن احساس من است (قسمت آ )

درخواست حذف اطلاعات

مثنوی آنیما

تقدیم به انیمای زیبا  که همواره دستش بر گردن احساس من است

قسمت سوم (آ )


در  سفــر  بودن  ،  شروعی   تازه   است

لحظه هائی   کـه  زمان   را   بازه    است

نو شدن هائی  کـــــــــه  هر  دم  جاری اند

از     تمام     کهنگی ها       عاری اند

قطره ی  جاری   ز  دریا    صورتی ست

گندی ِ  مــــــــرداب   بر  آب  عبرتی ست

آفتاب   هـــــر   لحظه    جاری    می شود

تا    زمین   از   ظل   عــاری    می شود

نغمه ی  مرغ   سحر   در   گــوش   جان

نو  شدن   را   می کند    هر  آن    روان

ذره  هــــــــــم   در     روی   آفتاب

از  نوئی  مـــــــــوزون  بر  اندازد   نقاب

نو  شــــــــــــدن  بر  سیم   سـاز ِ  معرفت

زخمه ای   پُر هـارمونی  است  از  صفت

از  سفر  هر  لحظه   نو   گــــردد   وجود

کـــــــه   سفر   سر  لوحه ی   تقدیر   بود

  رحلت  هم   که  آید   بد  به   گوش

می برد  گـــر  بشنوی   نو ، عقل و هوش

بر محیط ِ  آفرینش   خــــــــــــــوش   سفر

ای  خـوشا    بر   دایره ی   هستی    وتر

باختر    را   طـــی   چو  تا   خاور    کند

جمله  هستی ،  مهــــــــر   را   باور   کند

بی نشان  خوش  کــــه  مسافر  رنگ   بود

کـاروان   را   گوش   دل   بر   زنگ بود

بی  خبر   بودن   از   این    ورزندگـــــی

بر   حذر  بودن   بُوَد   از    زندگـــــــــی

آفـــــــــــرینش   را    به    رنگِ    اتساق

از   ســــــــــــــفر   خوشتر   نباشد   اتفاق

نو   شود  هستی  به   گــردش   در   مدار

هــــم   بیاموزد  به ما  این   کار   و   بار

در  سفر گم   می شود  هر  نام   و   ننگ

کاین  سبو   را   بشکند   این  سختْ سنگ

تا  کـــه  دل  بگسسته ام   از   ننگ  و نام

تاکِ عشقم  می دهد   هــــــر  لحظه    جام

زخـــم های   کهنه   نام   و   ننگی   است

هر چه زخم است در جهان این رنگی است

احتضار عشــــــــق   باشد   نام   و   ننگ

مثــل    آهو   با    حضور     یک    پلنگ

نام   و   ننگ همچو    دَم ِ  بی آبی   است

باغ جان را   لحظـــــــه ی  بی ت   است

ماندگـــــــــــی  در  حیطــه ی گردابِ  ظن

در محیـــطِ    راکــــــــــــــد   مردابِ  ظن

کوششی  بیهــــــــــــوده  از  شه   است

یک   گمـــــــان ِ  از   ازل   بی ریشه است

از  شبیخــــــــــــــــون   سیاهِ   این   کلاغ

می شود  جـــــان  را   پرستو    بی سراغ

کژدم  است او   و  نیارد  جز  کــــه   درد

خوش  که  کرد از باورش  بی شبهه  طرد

با   آنیما   آشنا   گشتن  خــــــــــوش ا ست

باوری در شان ِ این کـــــــژدم کــُــش است

گر  شوی  بیگانه   با   هــر  اسم  و  رسم

از آنیما   می بری  آنگــــــــــــــــــاه   قسم

این  حدیثی   کــــه   کنون  منظور   نیست

با روال ِ نیت اکـــــــــــــــــنون جور نیست

در   به   روی   جــــشن   آئینه ست    باز

خــــوش   نباشد   افتد   این   وقفه    دراز

دل  به  شـــــــوق  دیدن   جانان    ش ت

هر  یک  از  آن  تکه، جان  بر  عشق بست

با   هوای   پر  زدن   از   کـــــوی   خاک

ام   شـد  شرحه  شرحه ،  چاک  چاک

مـــــــــن  سفیر عشقم   ای   ت ده   مهـر!

ذوب  کــــن  جان   مرا   در   این   سپهر

در  دل   و  در  جان  من جز عشق نیست

که  مرا  هر لحظه  جز  این  مشق   نیست

هستم   از  آن  تب  کـه  جانم   کرده  لمس

از   تبار ِ  جملــــــــــــه ی   یاران ِ  شمس

بیدلی   در   زمــــــــــــــره ی   گمنامی ام

بی نشــــــانی   خاص تر   از     عامی ام

بر  گمــــــــــی   اینگونه  و   مجنون  تبار

جـــــــز    آنیما    کیست   لیلی گونه  یار؟

او   بهـــــاری  دلکش    است  و   جاودان

گـــــــر   نباشد   او   زمستانی ست   جان

در   سکوتِ    ســـــــردِ    باورهای    دی

پُر  هیاهو  شادی ِ حال   اســــــــــت   وی

او  نوید   چلچله ست   و   عیـــــــــــد  نیز

عیــد  از  او بر جان  و  دل ها  صید   نیز

او  تجســــــــــم   بر  نیاز   و    آرزوست

او   به  ایفای  نمـــــــــاز  دل    وضوست

در   تنور  گــــــــــــــــرمی   از   دلدادگی

می پزد  عشـــــــق   و  صفا   و   سادگی

گـــــــــه  هماغوشی  شود   پُر   از  هوس

کــــــــــه  ندارد  بر  هوس  حدّی   و  بس

گـــــه   مداری بر  دل   و  بر عاطفه ست

که   دهد   ظلمت   به مهر از دل   گسست

او  به  «معشوقه»ست  رنگـــی  از  بلوغ

ل    از  شیطنت ها  هـــــــــــم  شلوغ!

گیســـــــوانش   دام    و   ابروهاش    بال

از   رهــــــــــــــائی  و  اسیری    اتصال!

تا   بر  آن   گیـسو   پریشانی ست   رنگ

خوابِ  عاشق  را معبّر  هســـــــت   منگ

سحـــــری   از    آن   دلبر   شیرین   نگاه

مهــــــــــر ِ  فــــرهادی  بتابد   چون  پگاه

مستی ِ جــــــــــــــــــــام   نگاهش   عافیت

می کند  یغمــــــــا   در  اوج ِ  این   صفت

سر کـش است  این  شعله ی  تاراج    بس

کــــــــــــــه   نیارد  تابِ  او   آماج    بس

لفظِ  گفتن  عین  فطرت  تا  کـــــه   نیست

پس  نپنداری  که  سوزش ها   یکــــی ست

بانگ  عصیان  می ســـــــــراید  چشم   او

سیلی  اینسان   بشکند  بی شــــــــک   سبو!




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1397/04/27/post-132/تقدیم-به-انیمای-زیبا-که-همواره-دستش-بر-گردن-احساس-من-است-قسمت-آخر-




غزل

درخواست حذف اطلاعات

           گر طلوع مهر را  می جویی   و   در جستجویی

                                              جان  پُر سوزم نگر   در  مشرقِ ِ   بی گفتگویی

          در کدام   آئینه صورتگر شوم  جز روی   زردم

                                            سُرخیِ مهری که با جان بسته عهد زیر  و رویی

         شرحه شرحه  من سکوتِ دیدنم  از   یک   قیامت

                                             واعظا ! تو  از قیامت  شرحی از بشنیده   گویی

        سوزش  پروانه ی  جانم  سحر   با   شمع   گفتم

                                              آب  شد از آتش  بُغضی   که   سوزد هر گلویی

         بس  که از ماه رخت  پیوسته  با شب قصه  گفتم

                                          شب به جزسویی که  من هستم نباشد هیچ  سویی

        گرچه دل را در ش ت آن حلقه ی سنگی ِ مویت

                                            یک ترَک اما به   عشقم   نیست   حتی  قدر مویی

        من که از چاکِ   قفس عمری به گلشن چشم دارم

                                             مرغ جانم   را  نگاه    توست   هر  دم آرزویی


                 «بهرام باعزت»




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1397/06/11/post-134/غزل




نگاهی پاورچین به جبر و اختیار

درخواست حذف اطلاعات

نگاهی پاورچین به جبر و اختیار

نویسنده : بهرام باعزت


موضوع جبر و اختیار بحثی فراتر از تصادف و اتفاق و یا شیدگی و آینده نگری است. هیچ نوع استدلالی برای حقانیت این دو وجود ندارد چنانچه به نظر می رسد چنین موضوعی از بدو ورود انسان به کره ی خاکی برای او مورد سوال و کنجکاوی بوده است. شاید قدری واقع گویی باشد اگر بگویم آنهایی که در هر زمینه ای که بشود با ترازوی مقبولیت سنجید آدم های موفقی هستند همواره به همت و تلاش و به تبعیت از آن به اختیار معتقدند. در مقابل ، چه  آنهایی که با همه ی کوشش و تلاشی که انجام داده اند و چه آنانی که ذاتاً اهل تلاش نبوده اند و آ الامر توفیقی و موفقیتی نداشته اند به جبر باورمند هستند. به لحاظ غرور و خود برتربینی هم که شده آن دسته از آدمهایی که موفق هستند حتی اگر در ضمیر وجودی خودشان می دانند که دست قضا چنان توفیقی را نسبت به آنها رقم زده هیچگاه دوست ندارند این راز را برملا کنند و همواره مشتاقند همتی که نداشته اند را به رخ کشیده و مورد ستایش دیگران واقع گردند. مثلاً آوازخوانی معروف و مشهور که صدایش ذاتی و ارثی است و حتی ادا و اطوار و حرکاتی که در حین اجراهایش دارد و مورد پذیرش و توجه بینندگان نیز هست در ذاتش وجود دارد هیچ وقت معترف به ذاتی بودن و  هدیه ای از طرف هستی بودن هنرش نیست بلکه سعی می کند همت جانفرسایی را پشت زمینه ی این توفیق قرار بدهد تا به این وسیله تحسینی ستایش رنگ را نسبت به همتش از طرف دیگران ب کند. چنین تقابلی در باورمندان به جبر هم وجود دارد. اما اجزایی که عنصر غرور و خودبینی و گرایش به مورد توجه قرار گرفتن را تشکیل می دهند در گروه اول پُر رنگترند. این در حالی است که خود صفات «با همت» و «بی همتی» بخشش و دریغی از طرف جبر است.! چنان که ورزیدگی و قدرت جسمی و ناورزیدگی و ضعف جسمی و نیز جرأت و شهامت و بی جرأتی و بی شهامتی و ........ هیچیک  از این امر مستثنی نیستند. با این همه  تنها در حد یک تذکر ، این جمله را تثبیت می کنم که میان صراحت عدل و  صرافت جبر هیچ تعارضی در کار نیست و امیدوارم با اینکه خودم را الاهیات نمی دانم  در آینده مجالی دست دهد که به تشریح این موضوع بپردازم. 

نخستین چیزی که از لحاظ قابل ملاحظه بودن در این بحث می شود مطرح کرد این است که هر برخوردی با موضوع جبر و اختیار یقیناً جنبه ی استنباطی دارد و این امر می رساند که هر بیانی در باره ی جبر و اختیار زمینه اش روایی  و متعاقباً تعلیمی نیست بلکه امری ادراکی است. اساساً امور ادراکی ح ی یُدرک و لایوصف دارند یعنی  امری که قابل درک و لمس باشد اما نتوان آن را به دیگری اثبات و توصیف کرد.  از این رو در این مقاله سوای مقالات و مکتوبات دیگرکه  بیشتر هدفشان القای مثبت شی است  تا از این طریق نیک آموزی کرده باشند ممکن است بد آموزی صورت بگیرد به همین دلیل امیدوارم مجالی که اینجا برای واقع بینی ایجاد شده عذر خواهِ بدآموزی احتمالی باشد.

مولانا که می توان مرد یقینش نامید  به زبانی که انگار برای او نیز این موضوع بغرنج و لاینحل و شبهه انگیز است  تنها به گریزگاهی از این مخمصه اشاره می کند و می گوید:

در میان جبری و اهل قدر

همچنان جنگست تا ای پدر

چون که مقضی بُد رواج این روش

از دلایل می دهدشان پرورش

تا اینجا او از ازلی و ابدی بودن این سوال حرف می زند و هیچ اظهار نظری در رابطه با جبر یا اختیار بودن مجموعه ی زندگی نمی کند (و این امر می رساند که به نحوی خودش نیز به جبر معترف است) اما در بیت بعدی به گریزگاه از این بن بست اشاره می کند که:

آنچه بُرّد بحث را عشقست و بس

کاو ز گفتگو شود فریاد رس

نمی خواهم سخنم در این خصوص به تفصیل بگراید. قلم من عادت دارد هر موضوعی حتی کوچک و اندک حجم را به مقاله تبدیل کند. اما استدعای دفع تفصیل گرایی نیز به استجابت نخواهد نشست چرا که خود حضرت مولانا نهایتا در این ات برای خلاصی از موضوع جبر و اختیار را اری ارائه می دهد که عاشق شدن است. طرز بیان او طوری ست که احتمالا به مداومت در شیدن و راه بجایی نبردن و حتی اگر کمی بی پروایی کنم و بگویم معترف گشتن به جبر ، گواهی می دهد و در ادمه برای اینکه از تلخی چنین جامی خودش و دیگر انسان ها  نیوشا نباشند پیشنهاد عشقورزی را می دهد. اما ابهت در عجیب بودن چنین پیشنهادی  این است که خود عشق ، قلمروِ  جبری بند گسسته از جبر  است!!!

اصولا و اساسا در همه ی دردهای فلسفی  خارج از اختیار ، دارویی که می توان برای تسکین بکار برد خود همان درد است.! مولانا هم یقینا استعمال داروی عشق را برای درد جبر از همین باور بدست آورده است. مولوی شاید تنها ی در میان قدمای اهالی عرفان و فلسفه باشد که از بیان طبیعی جبری بودن امورات طفره رفته و خواسته برای شیرین محتوای جام این موضوع به ایماژ و صور بیانی جا د. تصور می کنم خالی از لطف نباشد اگر اقراری مشابه را از سهراب سپهری بشنویم که موضوع جبر را با  رنگی به نام  عشق شیرین جلوه داده است. سپهری در «صدای پای آب» اول مثل مولانا به جبری نامحسوس معترف شده و سپس آستان بی ترجمه ی گریزگاهی  محسوس را ترجمه گری کرده است:

چرخ یک گاریچی در حسرت واماندن اسب

اسب در حسرت خو دن گاریچی

مرد گاریچی در حسرت مرگ

و در ادمه ی این حسرتها که همه بسط و شرح جبرند مرآت و نمودار را  فراتر می برد تا از نزدیک  جبر را آئینگی د:

من کت دیدم واژه هایش همه از جنس بلور

موزه ای دیدم دور از سبزه

مسجدی دور از آب

سر بالین فقیهی نومید، کوزه ای دیدم لبریز سوال

یعنی هیچ کت حقیقت را گویا نیست و نمی تواند به انسان آن اختیاری را اعطا کند که از دست جبر رها بشود . بلور و منجمد بودن کتاب به همین معناست . همچنین موزه و مسجد آن رس ی را در اختیار ندارند که انسان را مختار به هدایت نمایند. و در آ  خود فقیه را که ی انسان تلاش کننده  و همت گمارنده برای تمییز دادن جبر از اختیار است نومید در راه ی به جواب می داند. اینجاست که سپهری هم مثل مولانا  دست به دامن عشق می شود  و داروی عشقی از ماده ی جبر  را در درمان درد جبر مورد استفاده قرار می دهد و می گوید هر چند هستی و زندگی  ماهیتی به مقبوضی و مبسوطی جبر دارد و مرگ نیز سر لوحه و عنوان چنین جبری ست  اما عشق ، توصیفی از شور و شادی یک پرش از این امر می تواند قلمداد شود:

زندگی بال و پری دارد با وسعت مرگ

پرشی دارد اندازه ی عشق

البته مولانا با ظرافت و لطافت های  به سزایی در جاهای دیگر نیز به این مهم پرداخته است و داد و دهش را در هستی امری جدا از قابلیت داشتن و در واقع  جدا از تلاش و کوشش(اختیار)  انسانها تعبیر کرده است:

چاره ی آن دل عطای مبدلی ست

دادِ حق را قابلیت شرط نیست

بلکه شرط قابلیت دادِ اوست

داد مغز و قابلیت هست پوست

حیرت زایی این ات در رد امر قابلیت است که می تواند در سایه ی تلاش و همت(اختیار) بدست بیاید. مولانا متذکر است که پس از اعطایی که از جانب خدا انجام می گیرد تازه انسان مورد توجه و اعطا  قرار گرفته ، صاحب قابلیت می شود. یعنی پس از بضاعتمند شدن شخص است که دیگران فکر می کنند چون او بضاعتمند است پس قابلیت آن را داشته است در صورتیکه چنین نیست و خدا هنگام اعطا قابلیت را در نظر نداشته و این ماییم که در سایه ی چنان اعطایی متصور قابلیت شخص مورد نظر می شویم. البته به این مفهوم و به این حقیقت در سوره ی نور آیه ی 25 نیز اشاره ی دقیقی شده است که : یهدی الله لنوره من یشاء = خدا هر ی را بخواهد هدایت می کند. یعنی در نظر داشتن هیچ قابلیتی در کار نیست. از این منظر عارفان به مضایقه ی حضرت محبوب در ظهور و شهود نظر دارند و حافظ بهترین اظهار را در این خصوص دارد که:

چرا چون لاله خونین دل نباشم

که با ما نرگس او سر گران کرد

اما محرومیت از حضور توجه حضرت دوست  با حضور عشق شیرین می شود و همانی بوقوع می پیوندد که قبلا از مولانا و سپهری شنیدیم و حافظ شیرین سخن نیز شیرینی عشق را چاشنی این تلخی کرده و کام خودش را از این طریق شیرین می کند:

سحر تنهاییم در قصد جان بود

خیالش لطفهای بی کران  کرد

منظور از خیال، ادراک موقعیت مشاهده است که جز با عشق قابل حصول نیست.

بنابراین  حافظ بارها مستقیم به جبر معترف شده است :

به سعی خود نتوان برد ره به گوهر مقصود

خیال باشد کاین کار بی حواله بر آید

و با این بیان ، گشایش یا راهی به آرزو و مقصود را بدون صدور حواله و برات از عالم بالا ناممکن می داند. یا در جایی دیگر صراحتا اعلام می کند که:

رضا به داده بده وز جبین گره بگشا

که بر در اختیار نگشادست

از این دست بیان ها که مخاطب را مستقیما به موضوع حاکمیت جبر  توجه داده  بسیار است اما

نمونه هایی دیگر هم هستند که غیر مستقیم باز از رنگ و لعاب جبر در طراحی ظرف هستی و زندگی  حرف می زنند :

ساقیا جام می ام ده که نگارنده ی غیب

نیست معلوم که در ی اسرار چه کرد

آنکه پر نقش زد این دایره ی مینایی

ندانست که در گردش پرگار چه کرد

یا:

گره ز دل بگشا وز سپهر یاد مکن

که فکر هیچ چنین گره نگشاد

یا:

حدیث از مطرب و می گو و راز دهد کمتر جو

که نگشود و نگشاید به حکمت این معما را

قبلا در مقاله ای  گفته ام که عشق انگار تنها پدیده ای ست که از حیطه ی جبر بیرون است. چنانچه در سطور آغازین این مقاله نیز آمد که که خود عشق ، قلمروِ  جبری بند گسسته از جبر  است!!!

برای نمایاندن حقیقتی به این وسعت حافظ بارها  در مجال و مهلتی که یافته  به  جوانب چنین  موردی پرداخته است.

عاشق شو ارنه روزی کار جهان سر آید

ناخوانده نقش مقصود از کارگاه هستی

یعنی عاشق شدن را عطف به اختیار داده است. از اینگونه نگرش و تعبیر در دیوان این مرد بزرگ بسیار است :

طبیب عشق ا دم است و مشفق لیک

چو درد در تو نبیند که را دوا د؟

با این اشارت گویی دعوت می کند که انسانها درد عشق را به اختیار صاحب بشوند. در غزل 179(و در نسخه ای متفاوت غزل 153) نیز از رنگ صلاح و اختیار دست می شوید چرا که اختیار واقعی را در دست عشق می بیند:

من از رنگ صلاح آن دم به خون دل بشستم دست

که چشم باده پیمایش صلا بر هوشیاران زد

در کتاب تا قاف شه (شرح عرفانی و فلسفی غزلهای حافظ)  جلد دوم به تالیف عسگر شاهی

منظور از «هوشیاران» انی دانسته شده که عقل معنا بین و یار شناس دارند و این عقل همان عشق معرفی شده است.  والبته از این دست حقیقت نمایی ها در سروده های حافظ فراوانند چنانچه در رباعی های خیام نیز این دری از جبر به وفور دیده می شود:

 بر من قلم قضا چو بی من رانند

پس نیک و بدش ز من چرا می دانند

دی بی من و امروز چو دی بی

فردا به چه حجتم به داور خوانند

یا:

من می خورم و هر که چون من اهل بود

می خوردن من به نزد او سهل بود

می خوردن من حق ز ازل می دانست

گر می نخورم علم خدا جهل بود

و البته نمونه های تعلیل و توجیه پذیر زیادی که هست و آوردنش باعث اطاله ی کلام خواهد بود.

خوشبینانه ترین ح و نگرشی که  در رابطه با جبر و اختیار خواسته جبر مطلق را به هستی و اختیار را به طور نسبی به انسان قائل بشود  نگرش و نگاه اگزستانسیالیسمی است. طبق باوراگزیستانسیالیست ها زندگی بی معناست مگر اینکه خود انسان  آن را معنادار د. یعنی انسان به صورت جبری خودش را یکدفعه در احاطه ی زندگی می یابد  و این امری بی معنی است اما همین انسان با اختیاری نسبی می تواند  تصمیم بگیرد که به آن معنا و ماهیتی بدهد. برای همین سارتر (ژان پل سارتر 1905-1980 فیلسوف فرانسوی) معتقد است که انسان محکوم به است . یعنی او در خوشبینانه ترین نگرش به جبر معتقد است و اذعان می کند که ما انتخ به غیر از انتخاب نداریم. می بینیم که همین اختیار نسبی که می شود از آن تحت عنوان «انتخاب» نام برد تحت لوای جبر است.

مولانا نیز در خوشبینانه ترین نگرش در آغاز  مثنوی معنوی که می توان عشق نامه نامگذاری اش کرد در قسمت نی نامه به این موضوع اشاره ای حسرت آلود دارد:

از   نیستان   تا     مرا     ببریده اند

در   نفیرم    مرد    و   زن نالیده اند

   خواهم شرحه شرحه از فراق

تا   بگویم    شرح     درد    اشتیاق

هر ی کو دورماند ازاصل خویش

باز  جوید   روزگار   وصل خویش

من   به   هر  جمعیتی   نالان  شدم

جفت  بد حالان  و خوش حالان شدم

سرّ   من از ناله ی 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1397/07/08/post-137/نگاهی-پاورچین-به-جبر-و-اختیار




غزل

درخواست حذف اطلاعات
                  جان  و دل من تا به سر موی  تو  بسته

بند است  به  مویی دل و  جان من خسته

                  با  تو همه ی پنجره ها   رو  به  خدا باز

بی تو  به خدا  پنجره  یعنی  درِ    بسته

                 در   قاب  دلم ع تو را  داشته   باشم

هر بار  ز نو  ساختم  این  قاب  ش ته

                 دریای  غمت  را   به  تمنا  زده    داند

در زورقی ازموج تو ای عشق ! نشسته

                 آن  گونه   هوایی   نشد    از دیدن  حوّا

آدم ،  که منم  از نفس  اینگونه  گسسته

                 من راهی  دیدار تو چون رود  به  دریا

خودمی رسم آ به تو وارسته و رَسته

                هرجا که رسد گنگی ِ این جاده ی بی لحن

جایی ست انالحقی  ولحنی ست خجسته


                       «بهرام باعزت»

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1397/07/23/post-138/غزل




مقاله ئای در باب طلب و عشق

درخواست حذف اطلاعات

به نام حضرت دوست

از آنجا که مقاله ی «عشق و طلب » مورد پسند عده ی زیادی از دوستان و بازدیدکنندگان عزیز قرار گرفته بود و با کامنتهای حاکی از لطفشان اظهار توجه و تلذذ و تلمذ کرده بودند اصل این مقاله را که در هفته نامه ی  اردبیل فردا نیز به چاپ رسیده است در این پست قرار دادم باشد که طلعتی به انگیزش طلب و عشق و معرفت گردد.

 «مقاله ای در باب عشق و طلب»

نویسنده: بهرام باعزت

آنهایی که به ظرایف ادبی  و عرفانی و حالات اوتاد و ارکان ادبیات بالاخص ادبیات منظوم و شعر ما واقف هستند می دانند که بهشت اهل دل ، مقام شهود و احساس حضور محبوب و به طور کلی عالم حال است و عالم حال غیر از عالم عشق و عشق ورزی نیست.

یک گزاره ی کلیدی  در رابطه با عشق وجود دارد  که کلید ورود به سرزمین و ساحت عشق  است . صورت و ساخت این گزاره چیزی جز مضمون این بیت از حضرت حافظ نیست:

بشوی اوراق اگر همدرس مایی

که علم عشق   در دفتر   نباشد

و نیز مضمون این بیت:

ای که از دفتر عقل آیت عشق آموزی

ترسم این نکته به تحقیق ندانی دانست

عشق را  نمی توان در هیچ و کلاسی تحصیل کرد و نمی توان از هیچ مکتب  و کتاب و دفتری فرا گرفت بلکه باید از طریق پی بردن به مقام مظهریت انسان ، به قدری معرفت اندوخت  که هستی و جهان چنانچه هست  در نگاه و بینش جلوه گری کند. غلبه ی معرفت ، به انسان  بلاغتِ دیدن هدیه می کند و جهان و هستی  به شکل واقعی خودش که عاری از  بدی و زشتی  و آلودگی و کدورت هست خودنمایی می کند . در نواحی چنین معرفتی  انسان به این یقین می رسد که:  لیس  فی الامکان ابدع مما کان. جهان نمی توانست بهتر و زیباتر و نیکوتر از این آفریده شود و این یقین ، متضمن باور به خالقی است که زیباترین و نیکوترین است. خالقی که  تجلی تمام خوبی هاست. زمانی که انسان به این معرفت رسید عشق را تجربه می کند و عاشق همه ی عالم می شود و نهایتا    با حضرت سعدی همآوازی می کند  که :

به جهان م از آنم که جهان م از اوست

عاشقم بر همه عالم  که همه عالم از اوست

از نوادرمعرفتهای حقیقی است که آنچه بدی و زشتی  و کدری و کینه و بدبینی را به جهان سنجاق می زند عقل ماست چرا که عقل به قول کانت ماهیتی نقادی و ذاتی چون و چرایی دارد و از همین روست که حضرت مولانا می گوید:

ای خوشا آن که از چونی رهید

در   حیاتستان   بی    چونی   رسید

یا :

یونسی    دیدم   نشسته     بر   لب    دریای   عشق

گفتمش   چونی    جوابم    داد    بر   قانون   خویش

گفت      بودم     اندرین      دریا     غذای    ماهئی

پس  چو حرف نون خمیدم تا   شدم   ذوالنون  خویش

بعد از این    ما را مگو چونی و  از چون    در گذر

چون  ز چونی دم   زند آن که شد بی چون خویش

و انسانی که از چون و چرایی رها و آزاد شد  مجنونی می شود که  وقتی لیلی کاسه ی او را در  صف احسانی که قبیله یا خانواده اش ترتیب داده بودند می شکند و  همه از  منظر عقل  نگاه کرده و می گویند  که ببین ! این عمل ، خودش  علتی  به بی اعتنایی لیلی به توست بلکه رفتاری   برای نشان دادن  انزجارش از تونیز  است مجنون که از منظر عشق به هستی و اموراتش می نگرد  و همه چیز را در ماهیت حقیقی اش زیبا می بیند  چواب می دهد اتفاقاً چون لیلی میان این همه آدم کاسه ی  مرا ش ت پس خودش علامت دوست داشتن و توجهش به من است:

اگر با من نبودش هیچ میلی

چرا ظرف مرا بش ت لیلی

 بسامدِ این ماجراست که وقتی  خلیفه ی وقت (که احتمالاً عبدالملک ابن مروان باشد) لیلی را نزد خود می خواند تا ببیند زنی که قیس را مجنون و آواره ی کوه و بیابان کرده  است  چه وجاهت و محاسنی دارد پس از دیدن او به واسطه ی  عقل محاسبه گر اظهار می کند که کمترین کنیزکانش از او زیباترند و او چیزی از منظر و مصدر زیبارویی افزون از خوبرویان دیگر  ندارد و  تماماً با  لحن قیاسگری عقل لیلی را  مورد خطاب قرار می دهد که :

گفت   لیلی   را  خلیفه  کان    تویی

کز تو شد مجنون پریشان  و غوی؟

از دگر خوبان  تو   افزون   نیستی

گفت خامش چون تو مجنون نیستی

و پاسخ لیلی به او را نظامی نیز  به وجهی دیگر و متفاوت از مولانا  بیان کرده است:

اگر   در دیده ی مجنون نشینی

به غیر از خوبی از لیلی نبینی

بیان غالب و اکثریت قابل ملاحظه ی منظور  سطور بالا را می توان در این بیت جویا شد  که:

عاقلان  نقطه ی  پرگار وجودند   ولی

عشق داند که در این دایره سرگردانند

و مولانا که به ظاهر شاعری د ستیز است و ناقد هوشیار قلمرو عقل ، اجزایی از عناصر مضمون و منظور بالا  را با  تصرفات زبان خاص خودش بازتاب می دهد:

زین   د   جاهل همی باید  شدن

دست   بر   دیوانگی   باید     زدن

آزمودم   عقل   دور   ش    ر ا

زین سپس  دیوانه سازم خویش را

اوست   دیوانه   که   دیوانه   نشد

این عسس را   دید و در خانه نشد

عقل من گنج است و من ویرانه ام

گنج    اگر    پیدا کنم      دیوانه ام

بر این اساس عشق تنها پنجره ای است که به روی جلوات جمیل حضرت محبوب باز می شود و انسان از این پنجره می تواند او را به تماشا بنشیند  پس  تنها پل ارتباطی میان خدا و انسان عشق است. عشق تنها زورق و قایقی هست که با آن می شود به اقلیم خدا که ملکوت است سفر کرد. اوشو از عرفا و از ان باطنی  و فیلسوف هندی می گوید اگر به عشق فکر کنید و هر چه بیشتر احساسش کنید به زودی شاه کلیدی دستتان می افتد که همه ی قفلهای هستی را برایتان می گشاید. حضرت حافظ می گوید:

طفیل    هستی    عشقند     آدمی    و  پری

ارادتی     بنما    تا       سعادتی       ببری

بکوش خواجه   و از عشق بی نصیب مباش

که   بنده را   ن د   به عیب بی هنری

مقدار و مصداق ذات و ماهیت عشق را با هر ابزاری که بتوان نشان داد وجیه خواهد بود اما غلبات این جمال وجیهه در کلام و از زبان حضرت لسان الغیب چیزی دیگر است :

 لطیفه ای ست    نهانی     که  عشق    ازو    خیزد

که    نام آن    نه    لب لعل    و خط  زنگاری ست

جمال شخص نه چشم است و زلف و عارض وخال

هزار    نکته    در این    کار   و  بار دلداری ست

و جای دیگر نیز  اشاره ای به ماهیت عشق می  کند :

در ره عشق نشد به یقین محرم راز

هر ی بر حسب فکر گمانی دارد

اگر از من  بخواهند که منظور 497 غزل حافظ  را در یک  بیت بیان کنم یا  اینکه چکیده ی 497 غزل حافظ  و منظور حضرتش را تنها با انتخاب  یک بیت از مجموع آنها بگویم این بیت را انتخاب خواهم کرد که:

عاشق شو ارنه روزی کار جهان سر آید

ناخوانده   نقش  مقصود از کارگاه هستی

همانگونه که یکی از اساتید می گوید دانشجویی یکبار از من خواست تا یک بیت از کل اتی  که در مثنوی معنوی و دیوان کبیر وجود دارد را به عنوان چکیده و منظور اصلی  مولانا انتخاب کنم و بگویم هر چند این انتخاب خیلی سخت است و از میان شصت هزار بیت که 35 هزار بیت  آن در دیوان کبیر  و تقریباً 25 و 26 هزار بیت در مثنوی شریف  وجود دارد برگزیدن تنها یک بیت که در بر دارنده ی منظور کلی مولانا باشد  جداً کاری  ست بسیار دشوار و دیریاب، اما به غایت  انتخابم این بیت بود:

تو مگو ما را بدان شه بار نیست

با کریمان کارها دشوار نیست

و چقدر لحظه به لحظه ی  عمیقی  و مسحور کنندگی این بیت با بیتی از حافظ شیرین سخن شباهت دارد که:

ارباب   حاجتیم  و زبان سوال نیست

با حضرت کریم تمنا چه حاجت است

درِ سرا و بارگاه خداوند کریم  هر زمان و برای همه چه گنا ار و چه بی گناه باز است و کافی ست که آدمی اشتیاق حضور داشته باشد.  صدرنشینان معرفت تعریضاتی ظریف  که در  قیاس بین کریم با عادل وجود دارد را خوب می دانند.  عد با کرامت قابل مقایسه نیست چرا که عادل و عد  به مقدار حق و قابلیتی که آدمی صاحبش است  او را بهره مند می کند و از  حق او چیزی را پایمال نمی کند اما کریم و کرامت  بیشتر از حق و قابلیت آدمی به او توجه دارد  و حتی وقتی آدمی حق و قابلیتی  هم ندارد او را بهره مند می سازد و این کار مرتبه ای بسیار والاتر از  عدل و عد است. در  مقام مقایسه چنین استنباط  می شود که شرط  عادل برای عد گستری ، داشتن لیاقت و قابلیت شخص مقابل است در حالیکه کریم برای کرامت و بخشش خود هیچ  شرطی ندارد و تنها پس از بخشش  اوست که شخص  مورد توجه قرار گرفته توفیق  پیدا قابلیت  را نیز  صاحب  می شود.

چاره ی آن دل عطای مبدلی ست

داد   حق را قابلیت   شرط نیست

بلکه   شرط  قابلیت داد   اوست

داد  مغز و قابلیت  هست پوست

حضرت مولانا تقریباً همه ی آثارش در شرح عشق هستند از فیه مافیه  و مجالس سبعه و مکتوبات که نثرند گرفته  تا مثنوی معنوی و دیوان کبیر  که منظومند. در دفتر اول در داستان پادشاه و کنیزک پنج شش بیتی هستند که حق مطلب را به سزا ادا می کنند:

علت    عاشق    ز  علت ها     جداست

عشق      اسطرلاب      اسرار خداست

عاشقی گر زین سر و گر زان سر است

عاقبت   ما    را بدان سر     است

هر   چه    گویم عشق را شرح  و بیان

چون   به عشق   آیم  خجل باشم از آن

گر   چه   تفسیر   زبان  روشنگر است

لیک  عشق   بی زبان   روشنتر  است

چون   قلم   اندر   نوشتن   می شتافت

چون به عشق آمد قلم در خود شکافت

آفتاب      آمد           دلیل       آفتاب

گر   دلیلت    باید    از  وی  رو متاب

عشق تنها پدیده ای است که علتی  اگر  بتوان برایش متصور شد جز خودش نیست. در واقع عشق هم علت است و هم معلول اما همیشه  در یکی از این صورتها جلوه گری می کند و اینطور نیست که علت و معلول در رابطه با عشق  دو چیز  جدا از هم باشند همان که ملا صدرا  در اسفار اربعه می گوید:

رجعت علیت المسمی بالعله و تاثیره للمعلول الی تطورهی بطورن و تحیثهی به حیثیتن

یعنی عشق وقتی معلول است از علت بودن ، تغییر حیثیت داده و طور و روشش  عوض شده تا به صورت معلول در آمده و بر ع و این امر می رساند که عشق  در هر حال یک  صورت دارد.

اکثر شاعران ما به غیر از شاعران اجتماعی و انتقادی و و طنز پرداز و مذهبی ومدحی از عشق راستین سخن گفته اند ولی به نظر می آید طبع بلند و صنعت والا و بی نظیر شعری نظامی  گنجوی گوی سبقت را از همه ربوده است:

فلک جز عشق محر ندارد

جهان بی خاک عشق آبی ندارد

غلام عشق شو ک شه اینست

همه صاحبدلان را  پیشه این است

جهان عشق است و دیگر زرق سازی

همه بازی ست الا عشقبازی

اگر بی عشق بودی جان عالم

که بودی  زنده در دوران عالم

ی کز عشق خالی شد فسرده ست

گرش  صد جان بود بی  عشق  مرده ست

اگر خود عشق هیچ افسون نداند

نه از سودای خویشت وا  رهاند؟

مشو چون به خورد و خواب سند

اگر خود گربه باشد دل در او بند

به عشق گربه ای گر چیر باشی

از آن بهتر که با خود شیر باشی

نروید تخم بی دانه ی عشق

  ایمن نیست جز در خانه ی عشق

ز سوز عشق خوشتر در جهان چیست

که بی او گل نخندید ابر نگریست

شنیدم عاشقی را بود مستی

وز آنجا خاست اول بت پرستی

همان گبران که در اتش نشستند

ز  عشق آفتاب اتش پرستند

اگر عشق اوفتد در ی سنگ

به معشوقی زند در گوهری چنگ

هم از قبله  سخن گوید هم از لات

همش کعبه خزینه هم ابات

که مغناطیس اگر عاشق نبودی

بدان شوق آهنی را چون ربودی

هر آن جوهر که هستند از عدد بیش

همه دارند میل مرکز خویش

طبایعع جز کشش کاری ندانند

حکیمان این کشش را عشق خوانند

گر شه کنی از راه  بینش

به عشق  است ایستاده آفرینش

گر از عشق  آسمان آزاد بودی

کجا هرگز زمین آباد بودی

چو من بی عشق در خود جان ندی




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1397/02/04/post-122/مقاله-ای-در-باب




مقاله ئای در باب طلب و عشق

درخواست حذف اطلاعات

قسمت دوم



اکثر شاعران ما به غیر از آنهایی که  شاعر اجتماعی و انتقادی و و طنز پرداز و مذهبی ومدحی سرا هستند از عشق راستین سخن گفته اند ولی به نظر می آید طبع بلند و صنعت والا و بی نظیر شعری نظامی  گنجوی گوی سبقت را از همه ربوده است:

فلک جز عشق محر ندارد

جهان بی خاک عشق آبی ندارد

غلام عشق شو ک شه اینست

همه صاحبدلان را  پیشه این است

جهان عشق است و دیگر زرق سازی

همه بازی ست الا عشقبازی

اگر بی عشق بودی جان عالم

که بودی  زنده در دوران عالم

ی کز عشق خالی شد فسرده ست

گرش  صد جان بود بی  عشق  مرده ست

اگر خود عشق هیچ افسون نداند

نه از سودای خویشت وا  رهاند؟

مشو چون به خورد و خواب سند

اگر خود گربه باشد دل در او بند

به عشق گربه ای گر چیر باشی

از آن بهتر که با خود شیر باشی

نروید تخم بی دانه ی عشق

  ایمن نیست جز در خانه ی عشق

ز سوز عشق خوشتر در جهان چیست

که بی او گل نخندید ابر نگریست

شنیدم عاشقی را بود مستی

وز آنجا خاست اول بت پرستی

همان گبران که در اتش نشستند

ز  عشق آفتاب اتش پرستند

اگر عشق اوفتد در ی سنگ

به معشوقی زند در گوهری چنگ

هم از قبله  سخن گوید هم از لات

همش کعبه خزینه هم ابات

که مغناطیس اگر عاشق نبودی

بدان شوق آهنی را چون ربودی

هر آن جوهر که هستند از عدد بیش

همه دارند میل مرکز خویش

طبایعع جز کشش کاری ندانند

حکیمان این کشش را عشق خوانند

گر شه کنی از راه  بینش

به عشق  است ایستاده آفرینش

گر از عشق  آسمان آزاد بودی

کجا هرگز زمین آباد بودی

چو من بی عشق در خود جان ندیدم

دلی بفروختم جانی یدم

فکر می کنم مرز  بین شعر و ناشعر را می توان به راحتی در همین ات  صریح و زیبا و البته تحول و تحویل بخش به درستی دریافت. هیچ عاطفه و برخوردی با عشق در این ات تصادفی نیستند بلکه  اثر گذاری کاملا  از موضع اثر پذیری سر بر افراشته است.

اما عشق چه ماهیتی دارد و آیا هر دوست داشتن و تعلق خاطری  عشق است؟ آیا علاقه و عشق مادر یا پدر به فرزندش عشق واقعی است؟ آیا علاقه و عشق به غذا عشق است؟ دوستی همیشه  اقرار می کند در دنیا یک عشق  بیشتر ندارد و  آن عشق به غذاست و اظهار می کند از هیچ چیزی به اندازه ی غذا خوردن لذت نمی  برد و در واقع عاشق غذاست!. آیا چنین عشق و تعلق خاطری را می توان عشق به معنای واقعی تلقی کرد؟

بد نیست سوء تفاهمی را در این مورد رفع کنیم. منظور از عشق واقعی عشق آسمانی و  الهی و عرفانی و ملکوتی نیست. چنانچه از زبان مولانا هم شنیدیم عشق اگر زمینی هم باشد نهایتا ما را به آسمان خواهد رساند و چنانچه نظامی هم بیان می کند عشق به گربه هم مبارک است. برای اینکه این مطلب بیشتر روشن شود مثالی می زنم.  خانم محبوبه ی زمانی در کتاب  غزلیات حافظ به نثر در تشریح  غزل 40 که:

المنته لله که در میکده باز است

زیرا که مرا بر در او روی نیاز است

خم ها همه در جوش و وشند ز مستی

وان می که در آنجاست حقیقت نه مجاز است

می گوید غرض از می حقیقی همان انگور است و منظور از مجاز می ، می عرفانی و آسمانی و غیره است. در واقع وقتی پس از یک دوره منع و افراطی ترین شکل برخورد با میکده و توسط مبارزالدین شاه و ترویج و اشاعه ی  تع ری  از جنس «می عرفانی» و « دینی »و «مستی عبادت »  و ..... ، شاه شجاع پسر او  در راس امور قرار می  گیرد و مصائب  فراق و دوری از مستی راستین با    انگوری به پایان می رسد حافظ اینبار در کمال ناباوری خمهای را در میکده ها می بیند که در جوش و وش هستند. این دیدن واظهار ، با هیچ واقعه ی خاصی که ربط  به معنویت داشته باشد گره خوردگی ندارد و عین این است که بگوییم فلانی مثل گل است و همه می دانیم که غرض  از گل واقعی  آن نباتی ست که در خاک می روید و ما کلمه  ی گل ر ا مجازاً در باره ی  یک انسان بکار می  بریم.  بنابراین مواقعی هست که یک عشق  آسمانی و عرفانی عشق ححقیقی محسوب نمی شود اما عشقی زمینی  یک عشق حقیقی و راستین می تواند باشد.

اما اگر  قرار  باشد به لحاظ زلالیِ ذاتِ عشق ، این  پدیده را  نیوشا  باشیم باید گفت نکته ی  ظریفی که در عشق  راستین هست و در هیچ یک از تعلقات خاطر دیگر نیست دو خاصیت مهم در لحن و متن  اوست .  یکی غم شیرینی است که در کنه و در صنع عشق راستین وجود دارد و در عشقهای غیر واقعی موجود نیست. عشق به غذا  تنها شیرین است و غمی همراهش نیست. عشق به فرزند هم همینطور است اما عشق راستین غمی شیرین به همراه دارد و این غم همانی ست  که حضرت حافظ حرفش را می زند:

ناصحم گفت به جز غم چه هنر دارد عشق

برو ای خواجه ی عاقل هنری بهتر از این؟

یا در بیتی دیگر به این امر اشاره می کند:

ناز پرورد تنعم نبرد راه به دوست

عاشقی شیوه ی رندان بلاکش باشد

بلا کشی کنایه از  غم کشیدن است.مولانای والا مقام هم  همین مضمون را با زبانی دیگر بیان کرده :

عشق از اول چرا خونی بود

تا گریزد هر  که بیرونی بود

یعنی عشق به این خاطر سخت است و غم دارد که تنها ی که  ظرفیت و لیاقت عشق را دارد  در آن وارد بشود.

از این غم شهریار هم بر می دارد که:

از غم جدا مشو که غنا می دهد  به دل

اما چه غم غمی که خدا می دهد به دل

غم صیقل خداست خدایا ز ما مگیر

این جوهر جلی که جلا می دهد  به دل

همین غم است که عاشق را لاغر و نحیف و نزار می کند و این خاصیت عشق  راستین است چنانچه مولانا رابطه ی  پیچیده ی عشق با عاشق و معشوق  را توَسّعی قایل  است:

لیک عشق  عاشقان تن زه کند

عشق معشوقان خوش و فربه کند

به این معنا که عشق، عاشق را چون مویی می کند اما معشوقه را ناز و نازنین و فربه و زیباتر می کند تا بوسیله ی شمع زیبایی و نازنینی و فربهی او پروانه  ی جان عاشق را  بسوزاند و او را از صورت و جسم ساقط کند و تماماً  به سیرت و معنا تبدیل نماید. بنابراین عاشق راستین  در ا ین سوختن خورد و خواب ندارد و مساعی غیر عمدی تجربه ی دیداری  و شنیداری هم چنین انقطاعی  ر ا گزارش  می دهد. در مثنوی  شریف داستانی    در این خصوص نقل  شده است  که :

گفت معشوقه به عاشق  که بیا

که  بپختم از برایت لوبیا

از  آن اتی ست  که سرگرانی و سرخوشی و دستار اندازی در شاعری خوانده می شود و مثل عروسی بی پیرایه در نهایت  سادگی  بسیار  زیبا  و آفت   ست!.

عاشقی دلسوخته که مدت زیادی  ر ا در فراق معشوق  بی ت   و بی قراری می کرد نهایتا روزی  پیغامی از معشوقه گرفت که امشب در حجره ات باش که وصال مقدور شده است . عاشق بیچاره به شکرانه ی این خبر آن روز تا شب را به هر  رهگذری قرصی نان  احسان می دهد  و شب می رود و در حجره اش  به انتظار معشوقه لحظه شماری می کند.  متاسفانه او در دنیای  به ته نرسیده  ی  جسم هنوز تابع  قوانین ماده است  و از همین رو خوابش می برد و وقتی بیدار می شود  دیمی بیند  هوا  روشن شده است. دو دوستی به  سرش می کوبد . احساس می کند در جیبش چیزی هست. دستش  را به جیبش می کند  و چند عدد گردو  با یک نامه  خبر از  آمدن و رفتن مععشوقه اش می دهند. چشمهای مایوس و از امید گسسته اش  روی سطور نامه راه می  روند و می خواند: عجب  اللمحب کیف  ینام؟! تو چطور  اسمت  را عاشق می گذاری در حالیکه خو ده ای؟!  مگر  عاشق راستین می خوابد؟ تو عاشق واقعنی نیستی و هنوز بچه هستی پس برو و با  ا ین گردوها بازی کن!   انگار  توطئه  ی  خورد و خواب از غیر واقعی  بودن عشق است.

سعدی در همین معنی می  گوید:

شب دراز ن م که دوستان گویند

به سرزنش عجبا اللمحب کیف ینام

عجب از دوست دارنده و عاشقی  که می خوابد.

دومین خاصیت عشق راستین این است که تنها در  عشق راستین است که  عاشق از خواسته و منفعت خود می گذرد و خواسته و منفعت معشوق را به خواسته ی خودش ترجیح می دهد بلکه اصلا از خودش  خواسته ای ندارد و هر چه هست خواسته ی  معشوقه است. همین امر باعث می شود عاشق واقعی در قید  و بند نام و ننگ نباشد بلکه حتی ننگ را به بهای جان می د تا اعلام کند که حاضر نیست عشق  را  به هیچ بهایی بفروشد.   ی  که فرزندش را دوست دارد در حاشیه ی این دوست داشتن منفعت و خواسته ی خودش  را دنبال می کند و سعی دارد با بلند جایگاه   فرزندش برای خودش شهرت و افتخاری  ب کند. وقتی می خواهد  فرزندش  را طوری   تربیت و پرورش  بدهد که در  آینده در فلان کرسی نشسته و مثلا رئیس  فلان اداره  شود در واقع به دنبال نام و  شهرت برای خودش  است و از ننگ می  گریزد. اما عاشق راستین اینطوری نیست و حتی در این ورزندگی  ننگ را سر  فصل نام می  داند:

از نام چه پرسی  که مرا   ننگ ز نام  است

وز ننگ چه گویی که مرا نام ز  ننگ است

و نیز

گر مرید راه عشقی  فکر بدنامی مکن

شیخ صنعان قه رهن خانه ی خمار داشت

وقت آن شیرین قلندر خوش که در اطوار سیر

ذکر تسبیح ملک در حلقه ی  ر داشت

می دانیم که  شیخ  صنعان خط ترقینی به همه ی آنچه که نام و شهرت نامیده می شود کشید و به عنوان یک عاشق  راستین خواسته  ی معشوقه  ر ا که سوزاندن  قران  و خواری و چراندن خوک بود با جان پذیرا شد تا تدبیر ج ضربی عشق غیر واقعی   را به بی تدبیری جلوه گر  باشد. تصور می کنم نیازی  به توضیح نداشته  باشد که در همه ی امور و  پدیده ها سلف و خلفی در کار  است. هر دریایی عملا به  تقابلی  انتزاعی هم که  باشد  با قطره یک وابستگی  رسته ای و هسته ای دارد. عشق و طلب هم چنین تعاملی دارند. طلب اولین شهر از هفت شهر عشق مورد نظر عطار است و  بعد از این شهر راه ورود به ای  عشق و معرفت و استغنا و توحید و حیرت و فقر و فنا جلوه گر می شود. در واقع طلب ، در ِ  باغ معرفت است . معرفت و آگاهی به نیرویی نهفته در درون انسان یا وجودی که در درون انسان است و با او حرف می زند به قول قرآن همان نفخت من روحی : خالق بشر من صلصال و نفخت فیه من روحی. اکابر اهل معرفت   و عرفان  و اکارم شه و فلسفه یکی از وجه تمایز و تباین انسان و حیوان را همین حرف زدن انسان  با خودش می دانند  چرا که در هیچ موجود دیگری نفخه ی الهی وجود ندارد. یا معرفت به تکه ای از خدا در درون انسان که در روانشناسی تحت عنوان  آدمک درون از آن یاد می شود اما حافظ زیباترین اظهار را در این مورد ارائه می دهد:

در اندرون من خسته دل ندانم کیست

که من خموشم و او در فغان و در غوغاست

وجای دیگری می گوید  :

ما را درون هوایی نهفته اند

بر باد اگر رود دل ما زان هوا رود

هوا را می توان به نفخه ی الهی نسبت داد و اگر چه این بیت بیشتر به عشق تاکید دارد اما مگر نفخه و یا وجودی که درون انسان است   غیر از عشق است ؟

خاستگاه طبیعی هر انسانی از احساس  به نظرم همین رنگ است و من نیز به نوبت خودم این صاعقه را مورد اصابت قرار  گرفته ام:

هست درونم ی رایحه ی سوز را

گرچه خموشم من او داد و هوا می کند

هنوره دوبا اک مشهور به با اک نویسنده ی معروف فرانسوی و پیشروی مکتب رئالیسم اجتماعی در ادبیات  و مولف کتاب  پر طرفدار  کمدی انسانی که  90 داستان کوتاه و رمان که در ان گنجانده است  در باره ی این نفخه و نیرو و وجود درون چنین می گوید: برای ما این امکان وجود دارد که از نیکی و بدی متاثر نشویم اما گاهی در درون ما ارگی مستعد حرکت و گویا به صدا در می آید و در فضای روح به خاموشی می گراید اینجا یک تضاد عمیق روحی اتفاق می افتد که بر علیه بیهودگی و نیستی طغیان می کند. به این معنی که ما نمی توانیم دیگر مثل آن نیکی و بدی از این صدا و از این طغیان متاثر نشویم چرا که این صدا هدف دارد و ما را بر علیه بیهودگی و نیستی ترغیب  می کند و ماهیتمان را به ما گوشزد می کن?




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1397/01/04/post-116/مقاله-ئای-در-باب-طلب-و-عشق




مقاله ای در باب طلب

درخواست حذف اطلاعات

قسمت اول


یک گزاره ی کلیدی  در رابطه با عشق وجود دارد  که کلید ورود به سرزمین و ساحت عشق  است .  صورت و ساخت این گزاره چیزی جز مضمون این بیت از حضرت حافظ نیست:

بشوی اوراق اگر همدرس مایی

که علم عشق   در دفتر   نباشد

و نیز:

ای که از دفتر عقل آیت عشق آموزی

ترسم این نکته به تحقیق ندانی دانست

عشق را  نمی توان در هیچ و کلاسی تحصیل کرد و نمی توان در هیچ مکتب  و کتاب و دفتری فرا گرفت بلکه باید به قدری معرفت اندوزی کرد  که  هستی و جهان چنانچه هست  جلوه گری کند. غلبه ی معرفت به انسان  بلاغتِ دیدن   هدیه می کند و چنانچه جهان و هستی  بدون بدی و زشتی  و آلودگی و کدورت هست خودنمایی می کند . در نواحی چنین معرفتی  انسان به این یقین می رسد که:  لیس  فی الامکان ابدع مما کان. جهان نمی تواند و نمی توانست بهتر و زیباتر و نیکوتر از این آفریده شود و این یقین ، متضمن باور به خالقی ست که زیباترین و نیکوترین است . در متن این معرفت و  باور ، انسان هماواز با حضرت سعدی خواهد شد که :

به جهان م از آنم که جهان م از اوست

عاشقم بر همه عالم  که همه عالم از اوست

از نوادر معرفتهای حقیقی ست که آنچه بدی و زشتی  و کدری را به جهان سنجاق می زند عقل ماست چرا که عقل به قول آمانوئل کانت ماهیتی نقادی و چون و چرایی دارد و از همین روست که حضرت مولانا می گوید:

ای خوشا آن که از چونی رهید

در   حیاتستان   بی    چونی   رسید

یا :

یونسی دیدم نشسته بر   لب دریای عشق

گفتمش چونی جوابم داد بر قانون خویش

گفت      بودم     اندرین      دریا     غذای    ماهئی

پس  چو حرف نون خمیدم تا شدم   ذوالنون  خویش

بعد از این    ما را مگو چونی و  از چون    در گذر

چون  ز چونی دم زند آن که شد بی چون خویش

و انسانی که از چون و چرایی رها و آزاد باشد می شود  مجنونی که  وقتی لیلی کاسه ی او را در  نوبت احسان می شکند و  همه از  منظر عقل  نگاه کرده و می گویند  که ببین ! این عمل ، خودش  علتی  به بی اعتنایی لیلی به توست بلکه رفتاری   برای نشان دادن  انزجارش از تونیز  است مجنون که از منظر عشق به هستی و اموراتش می نگرد  و همه چیز را در ماهیت حقیقی اش زیبا می بیند  چواب می دهد اتفاقا چون لیلی میان این همه ادم کاسه ی  مرا ش ت پس خودش علامت دوست داشتن و توجهش به من است. بسامدِ این ماجرا وقتی  خلیفه ی وقت (که احتمالا عبدالملک ابن مروان باشد) لیلی را نزد خود می خواند تا ببیند زنی که قیس را مجنون و آواره ی کوه و بیابان کرده  است  چه محاسنی دارد و پس از دیدن او به واسطه ی  عقل محاسبه گر اظهار می کند که فلان دختر حرم سرایش ابرویی کمانی  و کشیده تر از ابروی او دارد و فلان زن همخوابه اش دهان تنگ و شکرینی بهتر از دهان او را  صاحب است و تماما با  لحن قیاسگری عقل لیلی را   مورد خطاب قرار می دهد که :

گفت   لیلی   را  خلیفه  کان    تویی

کز تو شد مجنون پریشان  و غوی؟

از دگر خوبان  تو   افزون   نیستی

گفت خامش چون تو مجنون نیستی

و پاسخ لیلی به او را نظامی نیز  به وجهی دیگر و متفاوت از مولانا  بیان کرده است:

اگر   در دیده ی مجنون نشینی

به غیر از خوبی از لیلی نبینی

بیان غالب و اکثریت قابل ملاحظه ی منظور  سطور بالا را می توان در این بیت جویا شد  که:

عاقلان  نقطه ی  پرگار وجودند   ولی

عشق داند که در این دایره سرگردانند

و اجزایی از عناصر مضمون و منظور بالا  را در بیان حضرت مولانا با رنگی از تصرفات زبان خاص خودش می توان دید:

زین   د   جاهل همی باید  شدن

دست   بر   دیوانگی   باید     زدن

آزمودم   عقل   دور   ش    ر ا

زین سپس  دیوانه سازم خویش را

اوست   دیوانه   که   دیوانه   نشد

این عسس را   دید و در خانه نشد

عقل من گنج است و من ویرانه ام

گنج    اگر    پیدا کنم      دیوانه ام

بر این اساس عشق تنها پنجره ای است که خدا را می توان دید و او را به تماشا نشست.  پس  تنها پل ارتباطی میان خدا و انسان عشق است. عشق تنها زورق و قایقی هست که با آن می شود به اقلیم خدا که ملکوت است سفر کرد. اوشو از عرفا و از ان باطنی  و فیلسوف هندی می گوید اگر به عشق فکر کنید و هر چه بیشتر احساسش کنید به زودی شاه کلیدی دستتان می افتد که همه ی قفلهای هستی را برایتان می گشاید. حضرت حافظ می گوید:

طفیل    هستی    عشقند     آدمی    و  پری

ارادتی     بنما    تا       سعادتی       ببری

بکوش خواجه و از عشق بی نصیب مباش

که   بنده را   ن د   به عیب بی هنری

جایی دیگر در رابطه با ماهیت عشق می گوید:

لطیفه ای ست    نهانی     که  عشق    ازو    خیزد

که    نام آن    نه    لب لعل    و خط  زنگاری ست

جمال شخص نه چشم است و زلف و عارض وخال

هزار    نکته    در این    کار   و  بار دلداری ست

و جای دیگر نیز  اشاره ای به ماهیت عشق می  کند :

در ره عشق نشد به یقین محرم راز

هر ی بر حسب فکر گمانی دارد

اگر از من  بخواهند که منظور 497 غزل حافظ  را در یک  بیت بیان کنم یا  اینکه چکیده ی 497 غزل حافظ  را تنها با انتخاب  یک بیت از مجموع آنها بگویم این بیت ر ا انتخاب خواهم کرد که:

عاشق شو ارنه روزی کار جهان سر آید

ناخوانده   نقش  مقصود از کارگاه هستی

همانگونه که  سروش می گوید دانشجویی یکبار از من خواست تا یک بیت از شصت هزار بیتی که در مثنوی معنوی و دیوان کبیر جمعا وجود دارد را به عنوان چکیده و منظور اصلی  مولانا انتخاب کنم و بگویم هر چند این انتخاب خیلی سخت است و از میان شصت هزار بیت که 35 هزار بیت  آن در دیوان کبیر  و تقریبا 25 و 26 هزار بیت در مثنوی وجود دارد برگزیدن تنها یک بیت که در بر دارنده ی منظور کلی مولانا باشد  جداً کاری  ست بسیار دشوار و دیریاب، اما انتخابم این بیت بود:

تو مگو ما را بدان شه بار نیست

با کریمان کارها دشوار نیست

و چقدر لحظه به لحظه ی  عمیقی  و مسحور کنندگی این بیت با بیتی از حافظ شیرین سخن شباهت دارد که:

ارباب   حاجتیم  و زبان سوال نیست

با حضرت کریم تمنا چه حاجت است

صدرنشینان معرفت تعریضاتی ظریف  که در  قیاس بین کریم با عادل وجود دارد را خوب می دانند. بسیار فرق دارد عد با کرامت قابل مقایسه نیست چرا که عادل و عد  به مقدار حق و قابلیتی که آدمی صاحبش است  او را بهره مند می کند و از  حق او چیزی را پایمال نمی کند اما کریم و کرامت  بیشتر از حق و قابلیت آدمی به او توجه دارد  و حتی وقتی آدمی حق و لیاقتی  هم ندارد او را بهره مند می سازد و این کار مرتبه ای بسیار والاتر از  عدل و عد است. در  مقام مقایسه چنین استنباط  می شود که شرط  عادل برای عد گستری ، داشتن لیاقت و قابلیت شخص مقابل است در حالیکه کریم برای کرامت و بخشش خود هیچ  شرطی ندارد و تنها پس از بخشش  اوست که شخص  مورد توجه قرار گرفته توفیق  پیدا قابلیت  را نیز  صاحب  می شود.

چاره ی آن دل عطای مبدلی ست

داد   حق را قابلیت   شرط نیست

بلکه   شرط  قابلیت داد   اوست

داد   مغزو قابلیت  هست پوست

حضرت مولانا تقریباً همه ی آثارش در شرح عشق هستند از فیه مافیه  و مجالس سبعه و مکتوبات که نثرند گرفته  تا مثنوی معنوی و دیوان کبیر  که منظوم هستند. در دفتر اول در داستان پادشاه و کنیزک پنج شش بیتی هستند که حق مطلب را به سزا ادا می کند:

علت   عشق   از همه   علت    جداست

عشق      اسطرلاب      اسرار خداست

عاشقی گر زین سر و گر زان سر است

عاقبت   ما    را بدان سر     است

هر   چه    گویم عشق را شرح  و بیان

چون   به عشق   آیم  خجل باشم از آن

گر   چه   تفسیر   زبان  روشنگر است

لیک  عشق   بی زبان   روشنتر  است

چون   قلم   اندر   نوشتن   می شتافت

چون به عشق آمد قلم در خود شکافت

آفتاب      آمد           دلیل         آفتاب

گر   دلیلت    باید    از   وی  رو متاب

عشق تنها پدیده ای ست که علتی  ا گر  بتوان برایش متصور شد جز خودش نیست. در واقع عشق هم علت است و هم معلول اما همیشه  در یکی از این صورتها جلوه گری می کند و اینطور نیست که علت و معلول در رابطه ب ا عشق  دو چیز  جدا از هم باشند همان که ملا صدرا  در اسفار اربعه می گوید:

رجعت علیت المسمی بالعله و تاثیره للمعلول الی تطورهی بطورن و تحیثهی به حیثیتن

یعنی عشق وقتی معلول است از علت بودن ، تغییر حیثیت داده و طور و روشش  عوض شده تا به صورت معلول در آمده و بر ع و این امر می رساند که عشق  در هر حال یک  صورت دارد.


«بهرام باعزت»




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/12/29/post-115/مقاله-ای-در-باب-طلب




غزل

درخواست حذف اطلاعات

           باز هم   پرواز   می خواهد  دلم  ای   آسمان!          

                                          باز  هم   با بالِ   ابرویت   به   افلاکم   رسان

           قبل از   آن که   پا   به   این دنیا  گذارم آتشی

                                        از  هوای     تو  مرا    افتاد   در دنیای   جان

          چشم   مستت   راز   بی آلایشی  را گفت  ازل

                                       که      آلوده ام  از آن حکایت این زمان

           من به دل سوگند خوردم که به جز دل که تویی

                                        چیزکی نه  بشنوم   نه    که   بگویم  چیستان

          خواب را ازپیش خود راندم به این خاطر که او

                                       در   گلستان   خیال   تو   نروید    هرزه سان

          تا   سحرگاه    شکفتن    پلک    بر   هم   نانهد

                                     در   شبی   روییده  از غمزارِ حسرت، باغبان

         قافله   گو  باز   گردد  که    دلم  جا  مانده است

                                     که   دلت بر جا نماند همچو من   ای ساربان !

          دوستت دارم   ولی  شرمم   برای گفتن  است

                                     کاش می شد که بر آرم روبه رویت  بر  زبان


«بهرام باعزت»

 

                                                                             

 

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/10/23/post-111/غزل




حسرت

درخواست حذف اطلاعات

 

            نازِ حسرت می کشم ای ناز من! بی نازِ تو

                                      با که جز حسرت توانم که  بگویم  رازِ تو؟

           آسمانِ   بی کرانِ   حسرتم    هر لحظه ای

                                        پُر طنین ست  از صدای  مبهمِ  پرواز  تو

             فصلِ  پایانی   ندارد   حسرتِ   سردِ   دلم

                                      هر چه می خوانم سطورِ گرمِ بی آغازِ  تو

           این هیاهوها  که   بلبل می کند  در گلسِتان

                                      ای گلم ! گر بشنوی آن نیست جز آوازِ  تو

           با کدامین زخمه سازدنغمه ی سوزی چنین

                                     حسرتا ! از تار گیسویی  به جانم  سازِ  تو

             آ  شهنامه است   و  درجگر  باید  رود

                                     نشتری  سهراب  را  از داستان پردازِ  تو

          این حماسه نوشداروی نگاهت را خوشست

                                      ای دریغا که نبینم  هیچ   چشم   اندازِ  تو


           «بهرام باعزت»





منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/11/11/post-113/حسرت




غزل

درخواست حذف اطلاعات

             بختی که برون ازقمر وانجم و طاسی ست تویی تو

                                      آن   آس   که   در  شانس، شناسی ست   تویی  تو

            هر لحظه   که  بگذشته   به   من  از   دَم  صبحی

                                        تا   آ شب  هر   چه   که   پاسی ست تویی  تو

              در  عطف ترین    نقطه ای   از    حادثه ی    دل

                                       آن    نکته    که   بی وقفه  حماسی ست   تویی تو

             در   بی   ی ِ    هستی ِ    پُر     از    گله    تنها

                                       آن        که   سزاوار   سپاسی ست    تویی تو

             در    مدرسه ی   عشق    به    تحصیل    معارف

                                        ی     اگـر    شأن ِ    کلاسی ست    تویی تو

             جانی  که   به   همسنگی ِ   او چشم و دلی نیست

                                        ای   چشم  و دلم ! گر  به   قیاسی ست   تویی تو

             در    باغ ِ    خزان    دیده ی    بی   باور     جانم

                                        آن عطر  که   پرورده ی    یاسی ست    تویی تو


«بهرام باعزت»




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/09/13/post-108/غزل




غزل

درخواست حذف اطلاعات

           باز هم   پرواز   می خواهد  دلم  ای   آسمان!          

                                          باز  هم   با بالِ   ابرویت   به   افلاکم   رسان

           قبل از   آن که   پا   به   این دنیا  گذارم آتشی

                                        از  هوای     تو  مرا    افتاد   در دنیای   جان

          چشم   مستت   راز   بی آلایشی  را گفت  ازل

                                       که      آلوده ام   از آن حکایت هر زمان

           من به دل سوگند خوردم که به جز دل که تویی

                                     نه که چیزی  بشنوم   نه    که   بگویم چیستان

          خواب را ازپیش خود راندم به این خاطر که او

                                       در   گلستان   خیال   تو   نروید    هرزه سان

          تا   سحرگاه    شکفتن    پلک    بر   هم   نانهد

                                     در   شبی   روییده  از غمزارِ حسرت، باغبان

         از مدد افسار برکش   که    دلم  جا مانده است

                                     که   دلت بر جا نماند همچو من   ای ساربان !

          دوستت دارم   ولی  شرمم   برای گفتن  است

                                     کاش می شد رو به  روی تو بر آرم  بر  زبان


«بهرام باعزت»

 

                                                                             

 

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/10/23/post-111/غزل




یادداشت (تقدیم به آنیمای زیبا)

درخواست حذف اطلاعات

این یادداشت را برای ی می نویسم که پس از کوچ من از این جهان، به دنیای کوچک حافظه ی رایانه ام و بعد به طورِ اجتناب ناپذیری به دنیای نه چندان کوچک خودم راه پیدا خواهد کرد.

سلام زیبارو! میدانم بیشتر از آن که از ازدحامِ این همه  اوراقِ خط خطی شده که تا سقفِ این دنیای انتحاری بالا آمده است متعجب شده باشی از تاریکیِ بدونِ فلسفه ی اینجا مستاصل و درمانده ای و داری با تمام وجود دنبال پنجره ای می گردی که حداقل چند تکه نور را صاحب شوی و چراغِ جلوی پایت کنی اما خیلی باید مواظب باشی. راستش تنها پنچره  و تنها حلقه ی ارتباطِ دنیای من به بیرون نیز، متاسفانه از انبوهِ کاغذ ها در امان نمانده است و تنها یک بی احتیاطیِ کوچک در جابجائی آنها ممکن است همه ی این دنیای بی نشان  را روی سرت آوار کند. خدا نکرده اگر این اتفاق افتاد ترکِ این جهان، بزرگترین شانسی است که می تواند نصیبِت شود وگرنه ماندن با صدمه ی باوری که گریبانت را خواهد گرفت مثل من تو را برای همیشه از دلخوشی های زندگی محروم خواهد کرد.

 آه! عزیزم یادم رفت از این طن حرف یزنم که از تار و پود کلمه و جمله بافته شده و از بدو شروعِ اینجا  تا انتهای بی حصارش امتداد دارد. راستش من بند باز بودم.بندبازی که روی طنابِ سخن بند بازی می کرد. اینکه در این کار چقدر مهارت داشتم  باید دیگران قضاوت کنند اما خودم اهمیتی به این موضوع قائل نیستم. از گفتنِ اینکه در این کار حرفه ای بودم ابا دارم اما اینکه اینکار حرفه ام بود حرفی است که ذی حقم می کند.

خوبِ من ! لحظه هائی که گذشت پاسبورتِ ورودِ تو است  چرا که میدانم اکنون چشمهایت به تاریکیِ  غیر قابل توصیفِ اینجا عادت کرده است.شاید هم این احساس را داری که این تاریکیِ فراباوری صادق تر و بی شیله پیله تر از همه ی روشنائی های خوش باوری ست.اگر چنین حسی پیدا کرده ای  تبریک می گویم.چون افراد کمی هستند که توانائیِ در تاریکی را دارند. بنظرم چنین نص تنها نصیبِ شب زنده داران است.

نمیدانم چند سال است نوشتن مرا تصاحب کرده است اما اگر قرار باشد باز به دوران پنج شش سالگی ام برگردم و دوباره  اسیر نوشتن شوم دوست دارم به جای بابا نان داد از بابا عشق داد شروع کنم.اینطوری احساس میکنم ظرفم از ظرفیت نیمه پر نخواهد ماند.این را از من داشته باش! آدمهای نیمه پر بیشتر از آنچه که فکر می کنی بی شرح و بی حکایتند،بی شیونند ،بی دردند.من که اب ترین درد را از جام ایشان نوشیده ام با این توصیف  آدمهای خالی را به آسانی می توان تحمل کرد اما نیمه پرها را نه.

وقتی کوزه ی خالی را روی دوشت حمل کنی تا سر چشمه بروی و پرش کنی اصلا اذیتت نخواهد کرد هنگام پر شدن قروپ قروپی می کند و زحمت می برد اما باز وقتی که پر شد و روی دوشت گذاشتی و  راه افتادی به راحتی با تو راه می آید اما وای از موقعی که  کوزه ی نیمه پر روی دوشت باشد. لنگر می زند ، تلنگر می زند، آب از دهانه اش می پرد و خیست می کند خلاصه اینکه بیزارت می کند.

عزیزم! باور کن هیچوقت بی حواس نبوده ام متاسفم که هنوز سر پا هستی و معذب.  ببین! درست نزدیکِ آن حجمه ی غزل ها، زیر آن هزار من مثنوی که رویش یک وجب خاک نشسته، صندلیِ تا شوئی هست که فقط امیدوارم  خیلی احتیاط به ج دهی تا در آشوبگاهِ آواری که حرفش را زدم قرار نگیری.

می خواهم خواهشی از تو نازنین داشته باشم. فرزندانِ من به جرمِ پیروی از عشق، آشیانه ندارند خواهش می کنم با دیوان غزل ها ، مثنوی ها ، رمان ها، دلنوشته ها، دست نوشته ها ، شب نوشته ها ، مقاله ها ، درد نامه ها ، ، و همه ی های تن و جگرم که فرزندان من هستند خوب تا کنی. باید بدانی خود تو هم که  الان کنار آنها هستی ، جزوِ دلبندان من شدی و اگر از تعصباتِ پوچ ِ باوری به دور باشی باید بگویم که تو هم الان از همآغوشانِ زیبا روی من هستی.  

زیبا ! چیزی نپرس ! خواهش می کنم چیزی نپرس. نپرس که من در گذرگاهِ شبهای تاریک دنبال چه می گشتم و چه می . نپرس که در شوره زارِ فطرتهائی که بوی روئیدن از آنها به مشام نمی رسید چرا تخم نیلوفر می کاشتم چرا که فهمیدن ، چیزی جز کاستن نیست.

جنون وقتی در ساحتِ ادراکم به آمد که از عاریت ها تهی شدم. نمی دانم چقدر با جذامِ بی خویشی آشنا هستی. اما همین قدر بدان که خوره ای است  بی پدر و مادر که بی هویتت می کند بی صورتت می کند بی شکلت می کند بی سبزینه ات می کند بی قامتت می کند خم قامتت می کند تا می رسد به  مغز استخوان که بی مذهبت د بی تابعیتت د بی تبعیتت د بی زمره ات د مصدومت کند مستورت کند منصورت کند. درست حدس زدی مهربانم! حسین ابن منصورت می کند.

خب! حالا که اینجا رسیدیم  دیگر تبسم های سردت چه معجزه ای در گلوی این مرغ شب خوان   خواهد کرد که  نوا و نغمه اش دیگرگون شود؟ در این شامگاهِ دودآلود میخواهم جو از تو بشنوم .....





منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/06/14/post-98/یادداشت-تقدیم-به-آنیمای-زیبا-




با تو دارم حرفها

درخواست حذف اطلاعات

با تو دارم حرفها

از زمره ی تاراج پاییز

مثل آن حرفی که روزی

در میان کوچه ای خلوت نگاه تو به من زد

جانم از آن حرف پر زد

یاد داری؟

سالها پشت سر هم رفت و شد کهنه ، نگاهت ماند اما

در دل  پُر خواهش من

تازه تر از هر معما

تازه تر از حرفِ موجِ بی قرارِ دائما در گوشِ دریا

در همان روز

در زمستانی برودت بار و پُر سوز

بعدِ عمری که به هر لحظه از او بود

از سراب و شبهه و هذیان تلنبار

دیگر این بار

از خیالم نه که از ایمن ترین ایمانی از چشمم گذشتی

با خودم گفتم که ای بخت !

شد مگر این شب سحر که تو به اینسان بازگشتی

من که مجنون بودم آ

رهگذارِ تند بادِ لیلیِ دلدادگی را

لاله ی بی باغبانِ دل پُر از خون بودم آ

پس چگونه

می توانستم دل آور

در سکوتستانِ باور

همچو صبحی که سُراید مِهرِ او خورشید خاور

دیدنت را

از گلوی زخمی یک عمر خواهش سر دهم

باوری  بی آسمان را پر دهم

دست تردید

می کشید افسار ایمانم به هر سو

مثل بادی که کشد هر سو دل از بید

آن نگاه تو ولی

صورتگرِ دنیای من بود

جان به تن بود

برتر از ایمانِ افسارش به دستِ  شک و ظن بود

تازه ! از لبخندِ ریزی که نگاهت را نوردید

یک جهان ایمانِ  بی ظن

یک جهان ایمان به اینکه تو خودت هستی

 به روی باورِ من خیره خندید

تو خودت بودی از آن بالاتر اینکه

جرعه ای لبخند را بر جام جانم

چون ی

در خمار افزاترین احساسی از عشق

هدیه کردی

در زبان و حرف ناگنجد هر آنی که به جان کردی

دو پلک عشق را

مستانه با هم مهربان کردی

در آن  لحظه

دو قوی جفتِ وحشی

آسمانِ بهمنی را

با سرود و صیتِ  حسرت زا و با لحنی غم اندود

راویِ عشقی که جای پای رنجورش به جا بود

در حصار سالهای رفته بر باد از غمی در ای پُر آه و پُر دود

پر گشاده

بغضِ ما را  خوش ش ت آن لحن ساده

اشک سردی

در دو چشم ما  به ابراز غمی سر رفته از جبر

جبری از جنس ج

بی بهانه

بی کرانه

در خَمی از بسترِ  این ناقفس ، این زندگانی

شد روانه

چشم دنیا

بی ی را

از نجوم اشک ما خواند

یادم آن حرفی که در رفتن دم گوشم زدی ماند:

که « مرا هم آسمان چون تو ز خود راند»

و تو ای حوّای زیبا

چه فریبا !

وعده دادی

وعده ی فردای دوری

که نگنجد در حصاری جز که در حصرِ صبوری

وعده ی ما

در جهانی هست  فارغ از غم و رنجی و دردی

تا که هستی هست بر جا

وای ! ما آنجا برای دیدن هم وعده دادیم

از نخ جبر زمان ما

عاقبت عقده گشادیم


«بهرام باعزت»




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/07/10/post-103/با-تو-دارم-حرفها




زمستان= بهار عاشقان

درخواست حذف اطلاعات

پاسخ آینه ها سنگی نیست

برف و غوغای زمستان همه دلتنگی نیست

همه دلدادگی و عشق، زمستان رنگ است

دل هر فصل دگر بهر زمستان تنگ است

فصل دل بیشتر از عامه ی فصل

که بهار است زمستان در اصل

آنچه بخشیده به این فصل ، چنین ی

که به سر، شورِ قلم هست چو اقیانوسی

سرگذشتی ست اساطیری و دقیانوسی:

آن زمستانِ انالحق پیشه

داشت انگار به خاک دل  منصوری عاشق، ریشه

عصر  بی تاب و جنون باری بود

بود بازیگر رویای بهشت موعود

بال بال از پی یک برکه  که نیلوفر و باران به هم عاشق بودند

و از این آتش جانسوز نمی آسودند

او به جا آمده بود

که دهد هدیه به نیلوفر حسرت اندود

نردبانی که رساند او را

تا به باران و صعود

برف چون پنبه ی رنده شده پُر می بارید

کز زمین غیر سفیدی همه رنگی تارید

مرد عاشق که سر قول و قرار آمده بود

کوچه را چندین بار

تا به آ پیمود

ناز کز فطرت معشوقه  پذیرد تفسیر

سببی هست به بدقولی او و تاخیر

همگی از گذر و کوچه و آن عصر و غروب

از نیازی که محب آورد و ناز که دارد محبوب

بود  پُر از آشوب

مرد عاشق به سیاهی که از آن دور می آمد نگریست

دل او مامن شادی شد و شادی را زیست

چشم بر چهره ی او خواست به دقت بیند

آرزو- رنگ گلی از این حدس

شاید این سان چیند

برف اما هوس تنگ دلی در سر داشت

تک تک نقش قلموی نگاه  او را

پرچمی کرد سفید

و به تسلیم افراشت

شدت برف چنان بی سر و بی سامان بود

چشم را چشم نمی دید  مگر طوفان بود

سایه نزدیک می آمد آرام

در فراسوی خیالات تنیده به گمان و ابهام

ناگهان برف گلوله شده بر صورت مرد

خورد و آوردش درد

لحنِ از ناز پُرِ  خنده ی معشوقه ی پُر ناز و ادا

با سر و دست فشان ، کنان برفِ چمان در غوغا

در سکوت کوچه

شورها کرد به پا

این تپش از ضربانی که دم از زندگی و جان بزند

بود بس جان افزا

مرد عاشق به شقاوتگریِ چشم به راهی بودن

لحظه ای را  حتی

با خیال رخ جانان غم دل فرسودن

شید

 و چه زیبا نخ احساس طرب را

به خیالی دیبا

در دل خود ریسید

چشمهایش را بست

و به بوی خوش محر معشوقه از این دنیا رَست

انتظاری که در او دل به رهایی  برسد

تا به رویشکده ی  پاکِ  ف   برسد

دست معشوقه به ناز

از سر و صورت او با هوس و خواهشی از جنسِ  نیاز

تکه تکه

دانه دانه

برفها را  برداشت

و سپس بر لب او بوسه ی شیرینی و گرمی را کاشت

داغتر از دل دلداران بود

بوسه ای که به زمین هر چه که عشق

تا کنون کاشته بودند درود

از همین خاطره هست و اظهار

که زمستان بی شک

عاشقان راست بهار


«بهرام باعزت»




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/09/06/post-107/زمستان-بهار-عاشقان




دل

درخواست حذف اطلاعات

           من  عاشقی ام مست  که  رودست  ندارد

                             رودست به عشق  و دل  سرمست   ندارد

           عاشق همه دل هست و  نداردهمه چیزی

                             چیزی به جز از آنچه که دل هست  ندارد

           دریاست  چو پیوسته  به یاد   و دل قطره

                             زان  خاطر  ما   غیر تو  پیوست   ندارد

            پروانه  اگر دور  ز  دل بود نمی سوخت

                             پروانه ی  این  فاصله  در  دست   ندارد

           از کوچه ی  دل جان به سلامت نبرد

                            این مسلخ  بی جاده  که   بُن بست  ندارد

           آن  خاتمه با جان  کند  افسونگری    دل

                            که   خاطره گل  از  دی ِ  تردست    ندارد

            بی چاره ی دل  آمده  از  حلقه ی  مویی

                            آن چاره  که  از سلسله او  رَست  ندارد

            با این همه  دل  آیت  اوجست   و  بلندی

                             زیر  و  زبرش  هست  ولی  پست  ندارد


            «بهرام باعزت«

 

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/05/29/post-96/دل




غزل

درخواست حذف اطلاعات

             جز هستی  من  تا  تو  مرا  فاصله ای  نیست

                              خواهی  اگر این فاصله  چینی  گله ای  نیست

              از  صبح  ازل  با   تو  مرا  حرف دلی هست

                              تا   شام  ابد هست و  بر او فیصله ای  نیست

              چشمان     غزالـت    شده     همبستر   جانم

                              بر  نطفه ای اینسان  چو غزل قابله ای نیست

              ای     راحله ی     منزل     آ !     برسانم

                               آنجا که   به جز فقر و  فنا  مرحله ای نیست

               از   حکم   به   چرخیدن  اجرام    سر ِ  مِهر

                           جُرم است دل وعشق و جز این منزله ای نیست

               آئینه    و     تصویر    ز    وحدت    بسرایند

                             چون عاشق ومعشوق به هم واصله ای نیست

              از منظرِ  شیرین  و  خوشِ  مویت   و  رویت

                               با تلخی ِ  شام   و  سحرم   غائله ای   نیست


             «بهرام باعزت»




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/05/26/post-95/غزل




غزل

درخواست حذف اطلاعات

               به   نگاهت قسم   و نام   فریبای  سراب

                                                      و  به  چشم تو  و آن جام گوارای  

                که  نگاه  تو  و  چشم  تو  نبیند هر

                                                       نشود  فاش  بر او  حال من جمله  اب  

              چشم تو  عاقبت  آموخت   مرا  آن مستی

                                                       تا که  با جام کنم تصفیه ی  خُرده حساب

               ادعایی   نکنم   ناب ترین     مستی    را

                                                       مدعی  است  نگاه  تو چو بر  مستی ناب

              بر  شبِ  فاصله   هر چند  نت ای ماه !

                                                       با خی خوشم  و خاطره ای  از مهتاب

               شب چه زیبا  و  شبَه وار   کنارم  بودی

                                                       چشم بد دور ز تو  ای شبَهِ  عالم  خواب!

                 رویت هر چند که در ی پندار  رود

                                                       بویت اما درَد از هر چه که پندار، حجاب


«بهرام باعزت»

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/05/15/post-93/غزل




غزل

درخواست حذف اطلاعات

                ای عشق! تواگر دُردی وصافی ست

  بر  جان  خمار  و  دل  دردمند  شافی ست

                 درگوشه ی هستی به دل انگیزی ومستی

                                           یک جرعه خی به من دلشده  کافی ست

                 بر  هر  چه سرایی  از غزل  بوده گذشتم 

  چشمان  غز  به غزل سرا قوافی ست

                در ظلمت   عشق  وعاشقی  صبح   خی

  از   مهـر  تو  گسترده ترین امید وافی ست

                 اندازه ی   نازت  سخــــن از سوزِ  نیازی

  حتی به   زبان   من   دلسوخته   لافی ست

                  حسرت   به  دلم   از آن  دو ابروی مآلی

  سیمرغ ترین  به قصدِ افسانه ی قافی ست

                 هر  رقعه ی  جانم  به   پراکندگی   از من

  مجموعه  شده در طلب  تو به صحافی ست


                   «بهرام باعزت»

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/04/22/post-91/




غزل

درخواست حذف اطلاعات

              موتر از مویت  شدم در  حسرت  گیسوی تو

                                                    سوی چشمم گم شد و پیدا نشدخود سوی تو

              آن ی که گم شود در کوچه ساری از خیال

                                                    پی  برد  بر  ح ِ  گمگشتگان  کــــوی   تو

             مثل  آن نشنیده ای  که  می شود  شیرین ادا

                                                   می برد  تُرد   و ملس دل را   ادای  بوی  تو

              چرخ گردون گر نگردد بر مراد ما  چه غم

                                                     مهر و من گردیم خود بر دور ماه  روی تو

             عاشق گم کرده  دل را  ناامیدی  نارواست

                                                     با وجـــــــودِ  آزموده  قامتِ  دلجـــوی   تو

               نازنینم ! در قفس  بر  شوق  پروازم  مخند

                                                     دلخـوشم  بر آن  دو بال  نازک  ابروی   تو

             مبتلایم کن ازاین هم بیشتر ای عشق! چون

                                                     دردِ  تو  درمان نگردد جز که با  داروی تو

            فال  نیکـو می زند چون  حال  نیکو را رقم

                                                     دائما   فالـی  زنم   بر صورت  نیکوی   تو


            «بهرام باعزت»

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/03/15/post-85/غزل




غزل

درخواست حذف اطلاعات

             موتر از مویت  شدم در حسرت گیسوی تو

                                                    سوی چشمم گم شد  و پیدا ن  سوی  تو

               عمر خود گم کرده ام در انزوایی از خیال

                                                     تا  خبرها  گیرم  از  گمگشتگان  کوی  تو

           لکنتی  که  از  شمیم  باغ   و بستان  بشنوم

                                                     پُر فصاحت اعترافی  باشد  او  از بوی  تو

             چرخ گردون گر نگردد بر مراد ما  چه غم

                                                     مهر و من گردیم خود بر دور ماه  روی تو

             من  دل گم  را نجویم  ای رسول دل ،خوشا

                                                     این  رس بوده   بر دوش  قد دلجوی  تو

              نازنینم ! در قفس  بر  شوق  پروازم  مخند

                                                     دلخـوشم  بر آن  دو بال  نازک  ابروی   تو

             تو همان عشقی که  بیمارت ندارد جز تویی

                                                    نیست بر تو چاره ای غیرازتو و داروی تو

              گر نمیراند مرا  درد و  زنم  پهلو  به  درد

                                                  خوش نشینــم  ای طبیبم  عـاقبت  پهلوی  تو

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/03/15/post-85/غزل




گل افسانه ی من !

درخواست حذف اطلاعات

گلِ افسانه ی من !

از چه داری غم گ ار و  چمن؟

دست تقدیر تو را در دل من کاشته است

در کویرِ افسوس

که به جای شن داغ

دردش انباشته است

می دانم

که تو از بی چمنی ، بی سمنی ، غمگینی

آنچنان دلخونی

کز  خیال این همه را می چینی

با اینحال

قصه سازِ  ای گلِ افسانه ی من!

به یقین می داند

قصه ی غصّه ی تو ، حال و هوای دلِ من

روز کوچم  که رسید

تو همان روز  از این غمکده بیرون بروی

به سر آغاز ِ خوشی های جهان

فارغ از این دلِ پر خون بروی

و اگر رفتی از این  غمکده بیرون روزی

و رسیدی به چمنزار و به آن بهروزی

بعد از آنی که زدی زخمه به هر زیر و بمی

پهن کردی به خوشی سفره به هر پیچ و خمی

باغ زیبائی ات از شاخِ هوس گر گل  چید

آرزو گر  به تو دل داد و غمت از دل چید

گر که  لالائی ِ خوشبختی ات از هر سو تاب

دادت و گفت تو فارغ ز غم و درد بخواب

حقِ اشکی که تو را قامتِ رشک آور داد

حقِ آن خونِ دلی

که به تو سرخیِ  ناباور داد

با شقایق نفسی قصه ی ما نیز بگو

که یکی لاله هم از نسل شما

قرن ها پیش در آن سوی مه آلودترین شوره سرا

کاسه ی غربتش از تنهائی

چون دلش پر خون بود


                                                                              «بهرام باعزت»




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/03/03/post-82/گل-افسانه-ی-من-




غزل

درخواست حذف اطلاعات

              به  من ای عشق  نشانی بده  از هستِ  خودم

                                            به  تو سوگند تویی  آن  من ِ  در دستِ خودم

               تو  خودِِ  برتر من  را  که  به  من  بخشیدی

                                            دل  ب   به همان  دم  ز  خودِ  پستِ خودم

               در موِستان  تو  پیوسته  از  آن  ســـرمستم

                                           تا نباشم به   دمی  غــافل   و  پیوستِ  خودم

               کوچه سار  و گــذرِ  رَستن  و وارستگی ام !

                                           تو  ره مــن  وامانده  به بُن بستِ  خودم

              ساقی ام ! عشق! تو ای کرده  به جامی مستم

                                          از تو من  رَسته ام  از عاقل ِ  بد مستِ خودم

               قطره از خود بجهد گر  به   خدا  دریا  یافت

                                           جَستم ازخودکه توراجُستم ازاین جَستِ خودم

               به تو ای عشق که گر تیر تو بر  جان  ن م

                                            تیر جـانسوزِ  طلب   نگسلم  از شستِ خودم


                   «بهرام باعزت»

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/02/09/post-80/غ




غزل

درخواست حذف اطلاعات

              به  من ای عشق  نشانی بده  از هستِ  خودم

                                            به  تو سوگند تویی  آن  من ِ  در دستِ خودم

               تو  خودِِ  برتر من  را  که  به  من  بخشیدی

                                             من ب به همان  لحظه دل از پستِ خودم

               در موِستان  تو  پیوسته  از  آن  ســـرمستم

                                           تا نباشم به   دمی  غــافل   و  پیوستِ  خودم

               کوچه سار  و گــذرِ  رَستن  و وارستگی ام !

                                           تو  ره مــن  وامانده  به بُن بستِ  خودم

              ساقی ام ! عشق! تو ای کرده  به جامی مستم

                                          از تو من  رَسته ام  از عاقل ِ  بد مستِ خودم

               قطره از خود بجهد گر  به   خدا  دریا  یافت

                                           جَستم ازخودکه توراجُستم ازاین جَستِ خودم

               به تو ای عشق که گر تیر تو بر  جان  ن م

                                            تیر جـانسوزِ  طلب   نگسلم  از شستِ خودم


                   «بهرام باعزت»

 




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/02/09/post-80/غ




غزل

درخواست حذف اطلاعات

                ما کماندارانِ مهــــــــریم و به فتحِ صبح شاد

                                             صبح ِ ما  آ به دستِ مهر ِ تو خواهد  گشاد

                  ماه از تو ، مهر ازمن ،طرحِ  دیگر  افکنیم

                                              ورنه ما را چرخ  این گردون نچرخد بر مراد

            تا به کی تا تو همه رنج  است و راه و فاصله؟

                                              تا به کی راهی شدن تا تو  نخواهد روی داد؟

                شمع ِ چشمم  ناظرِ  با  هــر نگاهی  رفتنت

                                                نور چشمم بودی و  رفتی و رفت آنم به باد

            هر طــــــرف رسوائی ام بر طبل عشق تو زدند

                                                  عــــــــاقبت  بر گنبدِ  هستی  طنیم  در فتاد

                خوارِغم گشتم  اگر درخیلِ دلخون گشتگان

                                                  در دلِ  دوران مکرّم گشتم  از این  رویداد

               آفتاب از ذوقِ سجـده جان دهد  بر  بام  جان

                                                 آن دمی کــز مـاه رویت جان من  آید به داد


                «بهرام باعزت»




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1396/01/14/post-77/غزل




کوچ

درخواست حذف اطلاعات

عاقبت جای پرستوهای  کوچ   را

در  بام  باور  پیدا

نیمه شب گذشته از پشت دیوار ویرانه ی دل

نردبانی به پشت بام احساس گذاشتم

و تا بلندی ِ یک رستگاری ِ افقْ نما بالا رفتم

از قامت طغیانی ِ نور و ظلمت

 شفق ، جامه ای به رنگِ  «بی  فلسفه»  در  تن داشت

زمان با اشاره ی محوی از عدم همراهی اش عذرخواهی کرد

و من به پاس همه ی همراهی های زمینی اش

از بالای نردبان به او بوسه و درود فرستادم

ج همیشه سخت است

با همه ی ابراز سادگی در رفتار زمان

ابعاد بی مهار اشک را در چشمانش دیدم

و صورتم را یده و  بی مهار  گریستم

هر ی می داند که عادتِ تولد، گریستن است

و تولد ، سر آغازی از بی زمانی ست !

برای همین به ازل ، زمان بی آغاز نیز می گویند !

چرا که ازل ، همه ی محتوای  معنی ِ تولد و کوچی  بی آغاز است

و این شفافی ِ  رمز آلود

                   جای پرستوهای  کوچ در  بام  باور است                     

و اکنون من به این بام رسیده بودم


«بهرام باعزت»




منبع : http://kereshmh.blogsky.com/1395/12/26/post-74/کوچ




دلنوشته

درخواست حذف اطلاعات

چندی ست که چشم باورم به آسمان خیره مانده است

اما هنوز من با خاکها و آبهای این زمین حرفهای بسیاری برای گفتن و شنیدن  دارم

من باید با خاکها و آبهای این زمین درد دل کنم

من باید خاکی شدن را از خاک و جاری بودن را از آب یاد بگیرم

من هنوز از دیدار خاک و آب ، جز «سکوت»  نگفته ام

من هنوز خامی ِ غروب مهر ازلی ام را در تنور طلوع خورشید عشق نپخته ام

اینکه هستی ِ هشیاری ِ  من نیلوفری ست که بر تنه ی مستی ِ عشق پیچیده است

هنوز تمام ِ قصه ی گل شدن ِ  دانه  نیست

و اینکه نهایت عمر شمع  جانم که تنها با ترازوی صبح قابل سنجیدن است

هنوز سنگهای تردید ِ  دمیدن  و ندمیدن او را انتظار می کشد

وعده ی بامدادِ  سفرم را مشکوک کرده است

و اینکه  دوشیزه ی نوجوان ِ بودِ من هنوز در عقدِ بودا در آمدن را به بلوغ نرسیده است

به تعجبم واداشته که  چرا چندی ست چشم باورم به آسمان خیره مانده است

در کدام شبِ زلفی  کمند از گردن این صیدِ  سراسیمه و بی تاب سوال خواهد گسست

که چرا بی صبح ِ  رُخی  از منطق و یقینی

حلقه ی  این زمین آنقدر تنگ شده است

که حجم عشقم را تاب نمی آورد

که چندی است چشم باورم به آسمان خیره مانده است